Atakum Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından yapılan 2020/368011 ihale kayıt numaralı “Kent Temizliğine Yönelik Hizmetlerin Gerçekleştirilmesi İçin Temizlik Hizmet Araçlarının Çalıştırılması İşi” ihalesine ilişkin olarak Fetih 1453 Atık Yönetimi Temizlik Taşımacılık Gıda ve Sanayi Ticaret Limited Şirketi itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 23.09.2020 tarihli ve 2020/UH.II-1576 sayılı karar ile “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline” karar verilmiştir.

Davacı Atakum Belediye Başkanlığı tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada, Ankara 18. İdare Mahkemesinin 24.11.2020 tarihli ve E:2020/1869, K: 2020/1780 sayılı kararında “Karayolu Tasıma Yönetmeliği’ne göre taşımacılık işi ile iştigal eden ve “C2, L1, L2, N1, N2” türü yetki belgesine sahip firmaların, K1 yetki belgesi kapsamında da faaliyette bulunmalarının mümkün olduğu, bu kapsamda ihale dokümanında sadece K1 türü yetki belgesi istenilmesinin, K1 türü yetki belgesi kapsamında da faaliyet gösterebilen “C2, L1, L2, N1, N2” yetki belgesi sahibi firmaların başvuru yapmasına engel oluşturmadığı ve ihaleye katılımı daraltıcı nitelik taşımadığı anlaşıldığından, aksi yönde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.” gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Ankara 18. İdare Mahkemesinin anılan kararı doğrultusunda Kamu İhale Kurulu’nun 16.12.2020 tarihli ve 2020/MK-321 sayılı kararı ile; “1- Kamu İhale Kurulunun 23.09.2020 tarihli ve 2020/UH.II-1576 sayılı kararının  yalnızca K1 yetki belgesinin istenilmesinin ihaleye katılımı daraltıcı nitelikte olduğu iddiası ile ilgili kısmının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Yapılan temyiz başvurusu üzerine Danıştay Onüçüncü Dairesinin 27.01.2021 tarihli ve E:2020/3827, K: 2021/313 sayılı kararında “4734 sayılı Kanun’un 55. maddesi uyarınca aday, istekli veya istekli olabilecekler ilan, ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik olarak en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar ihaleyi gerçekleştiren idareye şikâyet başvurusunda bulunabilirler.

Anılan Kanun hükmü gerekçesiyle birlikte değerlendirildiğinde, ihale dokümanına yönelik başvurular hakkında ihalenin gerçekleştirilmesinden belirli bir süre öncesine kadar başvuru zorunluluğu getirilerek ihalenin gerçekleştirilmesinden önce aday, istekli ve istekli olabileceklere, ihale ilanı veya ihale dokümanındaki belirsiz hususların anlaşılması bakımından idareye başvuru imkanı verildiği; idare bakımından ise bu yöndeki başvuruların ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılmasıyla söz konusu eksikliklerin ihalenin gerçekleştirilmesinden önce giderilmesinin mümkün hale getirildiği görülmektedir.

Dosyanın incelenmesinden, 26/08/2020 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye yönelik olarak 29/07/2020 tarihinde ihale dokümanında yer alan K1 yetki belgesi zorunluluğunun ihaleye katılımı daraltıcı nitelikte olduğundan bahisle şikâyet başvurusunda bulunulduğu, anılan başvurunun K1 yetki belgesi ile aynı nitelikteki diğer yetki belgeleri arasında bir ilişki kurulmadan ve K1 belgesiyle eşdeğer yetki belgelerinin teklif ekinde sunulmasının mümkün olduğu anlamına gelecek ifadelere yer verilmeden reddedildiği, itirazen şikâyet aşamasında Kurul tarafından Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü’nden K1 belgesinin niteliği hakkında görüş alındığı, dava konusu ihalenin sadece K türü (K1) yetki belgesi düzenlenmiş firmalarla sınırlandırılmasının yerinde olmayacağı görüşüne dayalı olarak K1 yetki belgesine yönelik iddianın uygun olduğu sonucuna varılarak ihalenin iptaline karar verildiği, temyize konu Mahkeme kararında ise, ihale dokümanında sadece K1 yetki belgesi istenilmesinin K1 yetki belgesi kapsamında da faaliyet gösterebilen “C2, L1, L2, N1, N2” yetki belgesi sahibi firmaların başvuru yapmasına engel oluşturmadığı ve ihale dokümanının ihaleye katılımı daraltıcı nitelik taşımadığı sonucuna varılarak dava konusu Kurul kararının iptaline karar verildiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar temyiz istemine konu Mahkeme kararında ihale dokümanında sadece K1 yetki belgesine yer verilen bir ihalede teklif ekinde K1 yetki belgesi yerine anılan belgeye eşdeğer nitelikte başka bir yetki belgesine sahip firmaların ihaleye katılımları noktasında bir engel bulunmadığı gerekçesine dayalı olarak ihalenin iptali yönündeki kararın iptaline karar verilmiş ise de dava konusu başvurunun ihale dokümanına itiraz mahiyetinde olduğu dikkate alındığında, İdari Şartname’de K1 yetki belgesine eşdeğer nitelikteki belgelerin sayılmamış olmasının istekli olabilecekler açısından tereddüte yol açabilecek ve ihaleye katılım iradelerinde çelişkiye neden olabilecek mahiyette olduğu, bu durumun aynı zamanda ihale sürecinde uyuşmazlıklara neden olabileceği, nitekim dava dışı firma tarafından yapılan şikâyet başvurusunun idare tarafından K1 yetki belgesine eşdeğer nitelikte diğer belgelerle başvurma imkanı bulunduğu ifade edilmeksizin reddedildiği, bu anlamda, ihale dokümanına yönelik şikâyet başvurularının mahiyetinin ihale dokümanındaki belirsizlikleri gidermek olduğu göz önünde bulundurulduğunda, ihaleyi yapan idarece yetki belgesi konusundaki tereddütün giderilmediği anlaşılmaktadır.

Bu nedenle, şikayet başvurusunun, teklif ekinde K1 yetki belgesinin yerine geçebilecek diğer yetki belgelerinden birinin sunulması halinde dahi teklifin geçerli sayılacağına yönelik açıklayıcı bilgi verilmeden veya ihale dokümanında K1 belgesine eşdeğer nitelikteki diğer belgelerin de sunulabileceği yönünde bir değişiklik yapılmadan reddedilmesinde hukuka uygunluk; ihale dokümanındaki belirsizliğin giderilmemesinin ihaleye katılımı daraltacağı gerekçesiyle tesis edilen dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.” gerekçesiyle “1. Davalının temyiz isteminin kabulüne;

2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesi uyarınca Ankara 18. İdare Mahkemesi’nin 24/11/2020 tarih ve E:2020/1869, K:2020/1780 sayılı kararının BOZULMASINA,

3. DAVANIN REDDİNE, …” karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1- Kamu İhale Kurulunun 16.12.2020 tarihli ve 2020/MK-321 sayılı kararının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, Kamu İhale Kurulunun 23.09.2020 tarihli ve 2020/UH.II-1576 sayılı kararının hukuki geçerliğini koruduğuna,

Oybirliği ile karar verildi.

BAŞVURU SAHİBİ:

Ahmet YURTLU,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Tapu ve Kadastro XV. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/623712 İhale Kayıt Numaralı “Tapu ve Kadastro XV. (Van) Bölge Müdürlüğü için 02/01/2021 ile 31/12/2021, Tarihleri Arasını Kapsayan 1 Adet 27+1 Kişilik Koltuk Kapasiteli Midibüs, 2 Adet 14+1 Koltuk Kapasiteli Minibüs ile Personel Servis Aracı Kiralanması İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Tapu ve Kadastro XV. Bölge Müdürlüğü tarafından 07.12.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Tapu ve Kadastro XV. (Van) Bölge Müdürlüğü için 02/01/2021 ile 31/12/2021, Tarihleri Arasını Kapsayan 1 Adet 27+1 Kişilik Koltuk Kapasiteli Midibüs, 2 Adet 14+1 Koltuk Kapasiteli Minibüs ile Personel Servis Aracı Kiralanması İşi” ihalesine ilişkin olarak Ahmet Yurtlu’nun 31.12.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 08.01.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.01.2021 tarih ve 2066 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.01.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/106 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan geçici teminat mektubunun geçerlilik tarihinin İdari Şartnamede yer verilen 06/03/2021 tarihini karşılamadığı, ihale dokümanı içerisinde yer alan geçici teminat mektubu standart formu içerisinde “4734 sayılı Kanun’un 34 üncü maddesi uyarınca, bu teminat mektubu her ne suretle olursa olsun haczedilemez ve üzerine ihtiyati tedbir konulamaz.” düzenlemesi yer aldığı ancak istekli tarafından sunulan geçici teminat mektubu üzerinde bahse konu ibarenin yer almadığı ve bu durumun standart forma aykırılık teşkil ettiği,

2) İstekli tarafından D4 yetki belgesi yerine V4 yetki belgesinin teklif kapsamında sunulduğu, İdare tarafından İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde yer almayan V4 yetki belgesinin D4 yetki belgesi yerine kabulü için Van Büyükşehir Belediyesi ile yazışma yapıldığı ve V4 yetki belgesinin D4 yetki belgesi özelliklerine havi olup olmadığı yönünde Belediye’den bilgi istendiği, Belediyenin uygun görüşü üzerine V4 yetki belgesinin D4 yetki belgesi yerine idarece kabul edildiği, ancak kesinleşen ihale dokümanı kapsamında İdari Şartnamede yer verilen D4 yetki belgesi şartını sağlayamayan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

3) İstekli tarafından teklif kapsamında sunulan iş deneyim belgesinin İdari Şartnamede yer verilen benzer iş tanımına uygun olmadığı, iş deneyim belgesinin EKAP kaydının bulunmadığı, özel sektöre gerçekleştirilen iş deneyiminin tek bir sözleşmeye dayanması zorunluluğu bulunmakta olup muvazaalı yapılmış birden fazla sözleşme ile iş deneyimi tevsikinin mümkün olmadığı, istekli tarafından ek sözleşme sunulamayacağı, bu çerçevede ek sözleşme ile iş artışı yapılmasının da mümkün olmadığı, istekli tarafından sunulan sözleşmede iş artışı yapılabileceğine ilişkin hüküm bulunmamasına rağmen idare tarafından sözleşme tutarını aşan fatura tutarlarının “iş artışı” olarak değerlendirilmesinin hukuka aykırı olduğu, özel sektöre gerçekleştirilen iş deneyim çerçevesinde sunulan işin kabulünün ilan tarihinden geriye doğru beş yıl içerisinde gerçekleştirilmesi gerekirken ilan tarihinden sonra gerçekleştirilmesi ve bu belgenin idarece kabulünün mevzuata aykırı olduğu, iş deneyim belgesine konu sözleşmede personel çalışması bulunmasına rağmen isteklinin SGK ödeme belgelerini sunmamış olmasının mevzuata aykırı olduğu,  iş deneyimine konu sözleşmenin bedeli ile fatura tutarları toplamının birbirini karşılamadığı, iş eksilişi yapılmasına rağmen işin bu haliyle kabul edildiğine ilişkin herhangi bir tutanak sunulmadığı, bu haliyle iş deneyiminin kabulünün mevzuata aykırı olduğu, isteklinin sunduğu taşıma sözleşmesinin karşı tarafı olan kişinin faaliyet alanları arasında herhangi bir taşımacılık faaliyeti bulunmadığı, sözleşmenin kamu ihalesine iş deneyim üretmek amaçlı bir işlem olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teminatlar” başlıklı 55’inci maddesinde “(1) İhalelerde, teklif edilen bedelin yüzde üçünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır.

…

(3) Kanunun 34 üncü maddesindeki değerler teminat olarak kabul edilir.

(4) İstekli veya yüklenici tarafından, teminat olarak banka teminat mektubu verilmesi halinde, bu teminat mektuplarının kapsam ve şeklinin, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlara uygun olması zorunludur. Standart formlara uygun olarak düzenlenmemiş teminat mektupları geçerli kabul edilmez. İstekli tarafından sunulacak geçici teminatın Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınması durumunda, mektuba kuruluş tarafından verilen ayırt edici numaranın sunulmayacak belgeler tablosunda belirtilmesi yeterlidir.

(5) Geçici teminat olarak sunulan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresinin bitiminden itibaren otuz günden az olmamak üzere istekli tarafından belirlenir.” hükmü,

Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin “Geçici teminatlar” başlıklı 21’inci maddesinde “(1) Kanunun 34 üncü maddesindeki değerler teminat olarak kabul edilir.

(2) Geçici teminat mektupları Kurumla “EKAP Üzerinden Online Bilgi Alışverişine Yönelik İşbirliği Yapılmasına Dair Protokol” imzalamış olan kuruluşlardan alınır. İlgilinin talebi halinde, kuruluş tarafından Ek-1’de yer alan “Geçici Teminat Mektubu Bilgileri Formu” düzenlenerek kendisine verilir. Geçici teminat mektupları, elektronik imza kullanılmak suretiyle elektronik veya ıslak imza kullanılmak suretiyle fiziki ortamda düzenlenebilir. Ancak düzenlenen geçici teminat mektubuna kuruluş tarafından ayırt edici bir numara verilerek mektuba ilişkin bilgilerin EKAP’a aktarılması ve verilen ayırt edici numaranın istekli tarafından e-teklif kapsamında EKAP üzerinden gönderilmesi gerekir. Geçici teminat mektuplarına ilişkin bilgilerin, yetkilendirilmiş merkezi bir kuruluş tarafından EKAP’a aktarılması durumunda da düzenlenen mektupların bu fıkraya uygun olarak alındığı kabul edilir.…” hükmü,

İdari Şartname’nin “Geçici teminat” başlıklı 26’ncı maddesinde “26.1. İstekliler teklif ettikleri bedelin % 3’ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir. Teklif edilen bedelin % 3’ünden az oranda geçici teminat veren isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.

26.2. İsteklinin ortak girişim olması halinde toplam geçici teminat miktarı, ortaklık oranına veya işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen teklif tutarlarına bakılmaksızın ortaklardan biri veya birkaçı tarafından karşılanabilir. Ancak ortaklardan herhangi biri tarafından Kanun kapsamındaki idarelere taahhüt edilenler dışında yurt dışında gerçekleştirilen işlerden elde edilen iş deneyiminin kullanılması durumunda, belgeyi kullanan ortak tarafından ilgisine göre iş ortaklıklarındaki hissesi oranında veya konsorsiyumlarda işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen teklif tutarının toplam teklif tutarına karşılık gelen oranda geçici teminat verilmesi zorunludur.

26.3. Geçici teminat olarak kullanılan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, 06.03.2021 tarihinden önce olmamak üzere istekli tarafından belirlenir.

26.4. Geçici teminatı ihalede istenilen katılma şartlarını sağlamayan teklifler degerlendirme dışı birakilacaktır.

26.5. Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınmayan geçici teminat mektuplarının tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında idarenin talebi üzerine sunulması zorunludur. Bu zorunluluğa uymayanlar hakkında Kanunun 17 nci maddesi uyarınca işlem yapılır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Elektronik ortamda gerçekleştirilen başvuruya konu ihalenin üzerinde bırakıldığı istekli tarafından teklif kapsamında sunulan yeterlik bilgileri tablosunda elektronik ortamda düzenlendiği anlaşılan geçici teminatın ayırt edici numarasına (G0111-00650-00017482) yer verildiği anlaşılmıştır.

İdare tarafından hazırlanan E-Teklif Açma ve Belge Kontrol Tutanağında Suat Ateş’in geçici teminatının uygun olduğu ibaresine yer verildiği tespit edilmiştir.

İdare tarafından istekliye gönderilen “Beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması ve/veya numune/demonstrasyon değerlendirmesi” konulu yazıda sunulması gereken belgeler arasında “Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınan geçici teminat mektubu”na yer verildiği tespit edilmiştir.

İstekli tarafından “Geçici teminat mektubu bilgilendirme formu”nun ve teminat mektubu teyit yazısının sunulduğu, bahse konu bilgilendirme formu ve teyit yazısından e-geçici teminat mektubunun QNB Finanbank Van Şubesi tarafından Suat Ateş adına düzenlendiği, geçerlilik tarihinin 06.03.2021 olduğu anlaşılmıştır.

Elektronik ortamda gerçekleştirilen başvuruya konu ihalede istekli tarafından elektronik ortamda hazırlanan geçici teminat mektubu ayırt edici numarasına yeterlik bilgileri tablosunda yer verildiği, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yukarıda aktarılan 55’inci maddesi çerçevesinde ihale dokümanında yer alan standart forma uygun bir geçici teminat mektubunun ayrıca idareye sunulma zorunluluğu bulunmadığı, ayrıca elektronik ortamda düzenlenen geçici teminat mektuplarında haciz veya ihtiyati tedbire yönelik ibareye yer verme zorunluluğu bulunmadığı, geçici teminat mektubu geçerlilik süresinin İdari Şartname’nin yukarıda aktarılan 26’ncı maddesine uygun şekilde 06.03.2021 olduğu anlaşılmıştır. Bu bağlamda, başvuru sahibinin geçici teminata ilişkin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “…(4) İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgelerin adaylar veya istekliler tarafından sunulmasına ilişkin hükümlere, ilan ve ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilir. İş ortaklarının her birinin söz konusu belgeleri ayrı ayrı sunması, konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmına ilişkin belgeleri sunması zorunludur.” hükmü,

Van Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Dairesi Başkanlığı V4 Yetki Belgesi ve V Harf Grubu Plaka Yönetmeliği’nin “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde “Bu Yönetmeliğin amacı: 6360 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ile Van Büyükşehir Belediyesi sınırları içine dahil edilen yerleşimlerdeki ( Van İl sınırları içinde) , V4 yetki belgeli tarifeli veya tarifesiz olarak mesafesine bakılmaksızın il içi yolcu taşımacılığı ve 100 Km’ye kadar il içi servis taşımacılığı yapacak araçların; taşımacılık işlemlerini düzenli ve güvenli hale getirmek, bu amaçla taşıma yapacak gerçek ve tüzel kişilerin yeterlilik ve çalışma şartlarını belirlemek, bu yönetmeliğin gerekli kıldığı yürütme, uygulama ve denetim hizmetlerini belirlemek amacıyla hazırlanmıştır.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “V4 : Van Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Dairesi Başkanlığı tarafından gerekli şartlara sahip gerçek/tüzel kişilere verilen yolcu taşıma izin belgesini, Tahditli Plaka : Belirli bir bölge sınırları içinde belirli bir yolcu taşımacılık faaliyetinde kullanılan minibüs ve otobüsler için belirli harf veya harfler kullanılarak sınırlı/belirli sayıda verilen ve bu yolla bu faaliyette kullanılan minibüs ve otobüslerin toplam sayısını sınırlayan/belirleyen plakaları…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “V4 Yetki Belgesi, V Plaka ve Güzergah Verilmesi Çalışma Esas ve Usulleri” başlıklı 2’nci bölümünde “Madde 17: D4 Yetki Belgesine sahip gerçek/tüzel kişiler, V4 Yetki Belgelerine dönüştürülmesinde 01.01.2015 tarihinden 30.08.2015 tarihine kadar Van Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı Ulaşım Dairesi Başkanlığına müracaat ederek, V4 Yetki Belgesi işlemlerini başlatmak zorundadır.

…

Madde 27: a)”V4 Yetki Belgesi” almayan araçlar taşımacılık yapamazlar.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler:

Personel servis araçlarının çalıştırılacağı illerde tahditli plaka uygulaması yoksa, yüklenici yapılacak taşımanın niteliğine göre B2, D2 veya D4 yetki belgelerinden birine sahip olacaktır. İhalede çalıştırılacak personel servis araçlarında yapılacak taşımanın niteliğine göre B2, D2 veya D4 yetki belgelerinden birine kayıtlı taşıt kartı olacaktır.

7.5.5 Bu Şartname ile 7.5.4. maddesinde sayılan belgeler dışındaki belgeler tekliflerin değerlendirilmesinde yeterlik kriteri olarak dikkate alınmaz.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Araçların ve Sürücülerin Taşıması Gereken Özellikler” başlıklı 3’üncü maddesinde “B2 Yetki Belgesi: Tarifesiz olarak uluslararası ve yurtiçi ticari yolcu taşımacılığı yapacaklara. D2 Yetki Belgesi: Tarifesiz olarak yurtiçi ticari yolcu taşımacılığı yapacaklara.

D4 Yetki Belgesi: Tarifeli ve tarifesiz olarak 100 kilometreye kadar olan şehirlerarası ve taşıma mesafesine bakılmaksızın iliçi ticari yolcu taşımacılığı yapacaklara verilen yetki belgesini,

Tahditli PIaka(C,S,M,V vs. serisi): Belirli bir idari bölge sınırları içinde belirli bir yolcu taşımacılık faaliyetinde kullanılan otobüsler için belirli harf veya harfler kullanılarak sınırlı/belirli sayıda verilen ve bu yolla bu faaliyette kullanılan otobüslerin toplam sayısını sınırlayan/belirleyen plakaları.

ifade eder.

*Personel servis araçlarının özellikleri kısım tablolarında verildiği şekilde olacaktır. Bu özelliklerin dışında personel servis aracı çalıştırılmayacaktır.

** Yüklenici personel servis araçlarının, görev yapacağı il veya ilçedeki yerel trafik komisyonlarınca alınmış Tahditli Plaka uygulaması varsa personel servis araçlarını bu duruma uygun hale getirecektir. Yüklenici, işin yapılması sırasında bu komisyonlarca alınacak yeni kararlar doğrultusunda personel servis araçlarında gerekli düzenlemeleri yaptıracaktır.

Personel servis araçlarının çalıştırılacağı illerde tahditli plaka uygulaması yoksa, yüklenici yapılacak taşımanın niteliğine göre B2, D2 veya D4 yetki belgelerinden birine sahip olacaktır. İhalede çalıştırılacak personel servis araçlarında yapılacak taşımanın niteliğine göre B2, D2 veya D4 yetki belgelerinden birine kayıtlı taşıt kartı olacaktır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

İhale komisyonu kararında “Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, teklif edilen fiyatların en düşük olanıdır gereği teklif sunan SUAT ATEŞ firmasının vermiş olduğu teklif Ekonomik açıdan en avantajlı teklif olduğundan, Bu firmaya ait Teknik Şartnamemizde belirtilen D2, D2 ve D4 belgelerinden farklı olarak V4 belgesini sunduğu, bu belgenin diğer belgelerle aynı olup olmadığı ve geçerliğinin Van Büyükşehir Belediyesinden 11/12/2020 tarih ve 3302132 sayılı yazımız ile soru konusu edildiği alınan cevabi 17/12/2020 tarih ve 25193 sayılı yazı ile bu belgenin diğer belgeler gibi geçerli olduğu anlaşıldığından, İhalenin SUAT ATEŞ firmasının uhdesine bırakılmasına ve alınan kararın ihale Yetkilisinin onayına sunulmasına Oy Birliği ile karar verilmiştir.” ibarelerine yer verildiği tespit edilmiştir.

Teknik Şartnamede yer verilen 3 adet güzergâh incelendiğinde taşımanın Van İl sınırları içerisinde gerçekleştirileceği, 1’inci güzergahın 46 km, 2’nci güzergahın 15 km, 3’üncü güzergahın ise 30 km mesafe uzunluğa sahip olduğu tespit edilmiştir.

Başvuruya konu ihalenin yürütüleceği ilde tahditli plaka uygulaması bulunmaması halinde B2, D2 ve D4 yetki belgesinin isteklinin teklifi kapsamında sunulması gerektiği anlaşılmıştır.

Van Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Dairesi Başkanlığı tarafından İdareye gönderilen yazıda “İlgi sayılı dilekçeniz Başkanlığımızca incelenmiştir. Van Büyükşehir Belediyesi sınırlan içerisinde, daha önce Valiliklerce ve İl Trafik Komisyonları kararlan doğrultusunda hak kazanmış D4 Yetki Belgeli hak sahiplerine ait araçlara; Büyükşehir Belediyemiz tarafından yapılan dönüşüm doğrultusunda her bir araca sadece 1 (Bir) Güzergah Yetki Belgesi verilmiştir. V Plaka (V4 Yetki Belgesi) ile yapılan yolcu taşımacılığı, V Plaka Hizmet Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda; Başkanlığımızca verilen Güzergah Yetki Belgesinde belirtilen güzergahlar dışında herhangi bir yolcu veya personel taşımacılığı yapamaz.” ifadelerine yer verildiği anlaşılmıştır.

Başvuruya konu ihalenin yürütüleceği Van Büyükşehir İl sınırları içerisinde tahditli plaka uygulaması bulunduğu, bu bağlamda V4 yetki belgesine sahip olmayan araçların Van İli Sınırları içerisinde yolcu veya personel taşımacılığı yapamayacağı anlaşılmaktadır. Bununla birlikte, ihale konusu işin Van İl sınırları içerisinde yürütüleceği, dolayısıyla V4 yetki belgesine sahip araçların ihale konusu işi yürütmede yeterli olacağı anlaşılmıştır. Van Büyükşehir Belediyesi tarafından İdareye gönderilen cevap yazısından D4 yetki belgelerinin V Plaka Hizmet Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde V4 yetki belgesine dönüştürüldüğü, dolayısıyla istekli tarafından sunulan belgenin D4 yetki belgesinden V4 yetki belgesine dönüştürüldüğü anlaşılmaktadır.

Başvuruya konu ihalede işin yürütümünün gerçekleştirileceği ilde tahditli plaka uygulaması bulunmaması halinde yeterlik kriteri olarak B2, D2 ve D4 yetki belgelerinden birinin sunulmasının istendiği, ihale işlem dosyasında yer alan belgelerden Van İl sınırları içinde tahditli plaka uygulamasının bulunduğu, dolayısıyla isteklilerin B2, D2 veya D4 belgelerinden birini sunma zorunluluğu bulunmadığı, bu bağlamda ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından İdari Şartname’de yer verilen B2, D2 veya D4 yetki belgelerinden birinin sunulmamasının İdari Şartname düzenlemelerine aykırılık teşkil etmediği anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır

BAŞVURU SAHİBİ:

Dilara Temizlik Hizmetleri Gıda ve İnş. Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Hatay Büyükşehir Belediyesi Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/545197 İhale Kayıt Numaralı “Sürücülü (Kısmi Zamanlı) Araç Kiralama ve Sürücüsüz Araç Kiralama Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Hatay Büyükşehir Belediyesi Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından 13.11.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Sürücülü (Kısmi Zamanlı) Araç Kiralama ve Sürücüsüz Araç Kiralama Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Dilara Temizlik Hizmetleri Gıda ve İnş. Tic. Ltd. Şti.nin 21.10.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 26.10.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 05.11.2020 tarih ve 49163 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.11.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/1712 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1) İhale İlanı ve İdari Şartname’de işin yürütümü için kullanılacak araçlara ilişkin tablonun başlığında yer alan “Özmal” ifadesinin isteklileri tereddüde düşürecek ve katılımı kısıtlayacak nitelikte olduğu, “Özmal” ifadesinin sehven konulduğu kabulü halinde dahi kendi malı istenen araçların kendi içinde dengeli belirlenmediği,  bahse konu araçların spesifik araçlar olduğu ve ihaleye katılım şartı olarak belirlenmesinin ihale kapsamında çalıştırılacak araç parkının çoğunluğuna sahip isteklilerin teklif vermelerine engel olacağı,

2) İhale konusu iş karayollarında yapılacağından Ulaştırma Bakanlığı onaylı yetki belgesi istenmesinin makul olduğu, ancak sadece K1 ve D2 belgelerinin istenilip bakanlıkça verilen K2, C2, L1, L2, R1 ve R2 yetki belgelerinin yeterlilik kriterleri arasında sayılmamasının katılımı kısıtlayıcı nitelikte olduğu, araç temini işi olan ihale konusu işte, yüklenicinin araçların sevk ve idaresinde bir yetkisinin bulunmadığı, araçların sevk ve idaresinin idarece yapılacağı, ihalenin organizasyon ve gezi ihalesi olmadığı, ihale kapsamında yüklenicinin seyahat acentası faaliyetlerini gerçekleştirmeyeceği açık olup, ihaleye katılım şartı olarak TURSAB yetki belgesi istenilmesinin katılımı daraltmaktan öte işin verim ve fonksiyonelliğine bir katkı sağlamayacağı, ayrıca K1, D2 ve TURSAB belgelerinin iş ortaklığını oluşturan firmaların her birinden istenmesinin rekabeti daralttığı, ihale kapsamında çalıştırılacak araçların araç tiplerine göre ayrılarak kısmi teklife imkan verilebileceği ve her bir kısım için gerekli yetki belgelerinin ayrı ayrı istenebileceği, kısmi teklife açık olmayan başvuruya konu ihalede gerçek rekabet ortamı sağlanamadığı,

3) İdarece benzer işin sadece ihale konusu işi kapsayacak şekilde yapıldığı, benzer iş tanımı mevzuata uygun şekilde yapılmadığından; iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan, araç ve ekipmanla yapılan karayolu bakım onarım hizmetleri, araç ile yapılan sayaç okuma hizmetleri, binek ve hizmet araçlarının kullanıldığı organizasyon hizmetleri, araç ve ekipmanla yapılan temizlik ve çöp toplama hizmetleri vb. işleri gerçekleştiren isteklilerin tümünün ihale kapsamı dışında bırakıldığı, düzenlemenin mevcut haliyle katılımı kısıtlayıcı nitelikte olduğu,

4) Belediyelerin veya belediye şirketlerinin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı veya niteliği itibarıyla bu sonucu doğuracak alım yapamayacağı, ihale kapsamında çalıştırılacak şoför/operatörlerin tam zamanlı olarak çalıştırılacağının açık olduğu,  bu durumun 696 sayılı KHK hükümlerine aykırılık taşıdığı, ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhale ilan tarihi olan 15.10.2020 tarihinde yürürlükte olan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41’inci maddesinde “(1) İşin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilir. Makine, teçhizat ve ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması esastır. Ancak idare, işin niteliğinin gerektirdiği hallerde, ihale konusu işin yapılabilmesi için adaya veya istekliye ait olmasını gerekli gördüğü makine, teçhizat ve diğer ekipmanı yeterlik kriteri olarak belirleyebilir. Bu durumda, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, teknik kriterlerine yönelik olarak dokümanda düzenleme yapılmış ise, bu niteliğe yönelik belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.

(2) Adayın veya isteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilir. Tevsik işleminin aslına uygunluğunun noter tarafından onaylanmış ruhsat örneklerinin sunularak yapılması halinde, örnek çıkarma işleminin ilan veya davet tarihinden sonra yapılmış olması zorunludur….” hükmü bulunmaktadır.

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Sürücülü (kısmi zamanlı) Araç Kiralama ve Sürücüsüz Araç Kiralama Hizmet Alımı

b) Miktarı ve türü:

334 kısmi zamanlı şoför ile 613 adet çeşitli özelliklerde araç ve iş makinelerinin 12 ay süre ile kiralanması (çöp toplama ve park bahçe bakım onarım işleri hariç) hizmet alım işi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Hatay ili sınırları içerisinde

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…

7.5.2.

1 adet Hasta nakil ambulansı, 4 adet Arazöz,  ve 1 adet Lowbed (15 ton) öz mal araçlar için (Araçların imal, Tadil ve Montaj Hakkında Yönetmelik kapsamında düzenlenen, TSE tarafından onaylı, aracın şasi numarasını içeren, AİTM (Münferit Araç Uygunluk Belgesi)  ‘nin ihale teklif zarfı içinde sunulması zorunludur.

Adayın veya isteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilir. Tevsik işleminin aslına uygunluğunun noter tarafından onaylanmış ruhsat örneklerinin sunularak yapılması halinde, örnek çıkarma işleminin ilan veya davet tarihinden sonra yapılmış olması zorunludur.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ait Teknik Şartname’nin “Teknik Detaylar” başlıklı kısmında işin yürütümünde kullanılacak araç listesine aşağıdaki şekilde yer verilmiştir.

Başvuruya konu ihalede farklı nitelikleri haiz 40 farklı türde toplam 613 araç kullanılacağı anlaşılmıştır. Öte yandan, işin yürütümünde kullanılacak araçlardan 29 farklı türde toplam 142 araç için kendi malı olma şartı arandığı tespit edilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, işin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilmesinin gerektiği, makine, teçhizat ve ekipman için kendi malı olma şartının aranmamasının esas olduğu, ancak ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede düzenlenmesi halinde kendi malı olması istenilen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ait belgelerin başvuru veya teklif kapsamında sunulmasının zorunlu olduğu, bu çerçevede  kendi malı olma şartının yeterlik kriteri olarak belirlenebileceği, bu kritere göre  kendi malı istenen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın teknik kriterlerine göre dokümanda düzenleme yapılabileceği, teknik kriter belirlemesinin idarenin ihtiyaçları doğrultusunda yapılacağının aşikar olduğu, öte yandan idarelerin gereksinimlerini 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan temel ilkeler doğrultusunda belirlemekle yükümlü olduğu, belirlenen kriterlerin ihaleye katılımı ve rekabeti engelleyici sonuç doğuracak şekilde tespit edilmemesi gerektiği anlaşılmıştır.

Bahse konu ihalede kendi malı olarak istenilen araçlara bakıldığında, 29 çeşit araç için kendi malı olma şartının getirildiği, toplam istenen araç sayısının 613 adet olduğu, bunların 142 adedinin kendi malı olmasının istenildiği, kendi malı olması istenilen araçların çeşitliliği ve sayısı dikkate alındığında, kendi malı olma koşulu getirilmesinin ihaleye katılımı ve rekabeti daraltacağı, kaldı ki, söz konusu araçların kiralama ve temin hususlarının sözleşmenin yürütülmesi aşamasında da yapılabileceği, söz konusu araçların özellikte birçoğunun (binek araç, kamyonet vb.) piyasadan kolay bir şekilde temin edilebilecek nitelikte araçlar olduğu, sözleşmenin yürütülmesi aşamasında söz konusu araçların temininin aksaması durumunda yükleniciye, idarece dokümanda yer alan müeyyidelerin uygulanacağı, bu nedenle iddia konusu düzenlemenin söz konusu ihaleye katılımı daraltıcı nitelikte ve mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “…(4) İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgelerin adaylar veya istekliler tarafından sunulmasına ilişkin hükümlere, ilan ve ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilir. İş ortaklarının her birinin söz konusu belgeleri ayrı ayrı sunması, konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmına ilişkin belgeleri sunması zorunludur.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Kısmi tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 16.4’üncü maddesinde “16.4.1. İhalelerde, ihale dokümanında belirtilmesi kaydıyla, kısmi teklif verilebilmesi mümkün bulunmaktadır. Ancak, kısmi teklif verilebilen ihalelerde isteklilerce her bir iş kısmına ayrı ayrı teklif vermek suretiyle işin tamamına teklif verilebileceği gibi, ihale dokümanında belirtilen kısımlardan bazılarına da teklif verilebilecektir…” açıklaması bulunmaktadır.

Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin “Yetki belgesi alma zorunluluğu” başlıklı 5’inci maddesinde “ (1) Bu Yönetmelik kapsamına giren taşımacılık, acentelik, taşıma işleri komisyonculuğu, taşıma işleri organizatörlüğü, nakliyat ambarı işletmeciliği, kargo işletmeciliği, lojistik işletmeciliği, dağıtım işletmeciliği, terminal işletmeciliği ve benzeri faaliyetlerde bulunacak gerçek ve tüzel kişilerin yapacakları faaliyetlere uygun olan yetki belgesini/belgelerini Bakanlıktan almaları zorunludur.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Yetki belgesi türleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “1) A türü yetki belgesi: Otomobille ticari tarifeli veya tarifesiz olarak,  yurt içi veya uluslararası yolcu taşımacılığı yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

a) A1 Yetki Belgesi: Yurtiçi  tarifeli veya tarifesiz yapacaklara,

b) A2 Yetki Belgesi: Uluslararası tarifesiz yapacaklara,

verilir.

(2) B türü yetki belgesi: Otobüsle yurtiçi ve/veya uluslararası yolcu taşımacılığı veya hususi taşımacılık yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Bu belgelere 24 üncü maddenin ikinci fıkrasının (m) bendindeki şartları haiz otomobiller de kaydedilebilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

a) B1 yetki belgesi: Ticari ve tarifeli olarak yapacaklara,

b) B2 yetki belgesi: Ticari ve tarifesiz yapacaklara,

c) B3 yetki belgesi: Hususi taşımacılık faaliyetinde bulunarak, kendi personelinin taşımasını yapacaklara,

verilir.

(3) C türü yetki belgesi: Yurtiçi ve/veya uluslararası eşya taşımacılığı veya hususi taşımacılık yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

a) C1 yetki belgesi: Hususi taşımacılık yapacaklara,

b) C2 yetki belgesi: Ticari amaçla yapacaklara,

c) C3 yetki belgesi: Ticari amaçla taşınma eşyası taşımacılığı yapacaklara,

verilir.

(4) D türü yetki belgesi: Otobüsle tarifeli veya tarifesiz yurtiçi yolcu taşımacılığı veya hususi taşımacılık yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Bu belgelere 24 üncü maddenin ikinci fıkrasının (m) bendindeki şartları haiz otomobiller de kaydedilebilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

a) D1 yetki belgesi: Ticari ve tarifeli olarak yapacaklara,

b) D2 yetki belgesi: Ticari ve tarifesiz olarak yapacaklara,

c) D3 yetki belgesi: Hususi taşımacılık faaliyetinde bulunarak, kendi personelinin taşımasını yapacaklara,

ç) D4 yetki belgesi: Ticari olarak,  taşıma mesafesine bakılmaksızın iliçi ve 100 kilometreye kadar olan şehirlerarası tarifeli ve tarifesiz olarak yapacaklara,

verilir.

(5) F türü yetki belgesi: Ticari amaçla yolcu taşımacılığı alanında acentelik yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir.  Faaliyetin şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

a) Fl yetki belgesi: Yurtiçi acentelik yapacaklara,

b) F2 yetki belgesi: Yurtiçi ve/veya uluslararası acentelik yapacaklara,

verilir.

…

(8) K türü yetki belgesi: Yurtiçi eşya taşımacılığı veya hususi taşımacılık yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

a) K1 yetki belgesi: Ticari amaçla eşya taşımacılığı yapacaklara,

b) K2 yetki belgesi: Hususi taşımacılık yapacaklara,

c) K3 yetki belgesi: Ticari amaçla taşınma eşyası taşımacılığı yapacaklara,

verilir.

(9) L türü yetki belgesi: Ticari amaçla lojistik işletmeciliği yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Faaliyetin şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

a) L1 yetki belgesi: Yurtiçi yapacaklara,

b) L2 yetki belgesi: Yurtiçi ve/veya uluslararası yapacaklara,

verilir.

…

(13) R türü yetki belgesi: Ticari amaçla eşya taşımacılığı alanında taşıma işleri organizatörlüğü yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Faaliyetin şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

a) R1 yetki belgesi: Yurtiçi yapacaklara,

b) R2 yetki belgesi: Yurtiçi ve/veya uluslararası yapacaklara, verilir.” hükmü bulunmaktadır.

1618 sayılı Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanunu’nun “Tanım” başlıklı 1’inci maddesinde “Bu Kanunun uygulanmasında;

a) Bakanlık: Kültür ve Turizm Bakanlığını,

b) Birlik: Seyahat Acentaları Birliğini,

c) İşletme belgesi: Bakanlıkça verilen seyahat acentası belgesini,

ç) Paket tur: 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunda tanımlanan paket turu,

d) Tur: Türkiye’nin tarihi, doğal, kültürel, turistik değerlerinden en az birini tanıtma ve ulaştırmayı birlikte kapsayan, bu hizmetlerin dahil olduğu tek bir fiyatla satılan veya satış taahhüdü yapılan ve hizmeti yirmidört saatten kısa bir süreyi kapsayan ticarî faaliyeti,

e) Seyahat acentası: Kâr amacı ile turistlere turizm ile ilgili bilgiler vermeye, paket turları ve turları oluşturmaya, turizm amaçlı konaklama, ulaştırma, gezi, spor ve eğlence hizmetlerini görmeye yetkili olan, oluşturduğu ürünü kendi veya diğer seyahat acentaları vasıtası ile pazarlayabilen ticarî kuruluşu,

f) Rehber: Bakanlıkça verilen rehber belgesini haiz kişiyi, ifade eder…” hükmü,

Aynı Kanun’un “Gruplandırma” başlıklı 3’üncü maddesinde “Seyahat acentaları gördükleri hizmetlere göre üç grupta toplanırlar:

A) (A) Grubu seyahat acentaları – 1 inci maddede söz konusu olan tüm seyahat acentalığı hizmetlerini görürler.” hükmü bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “….7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…h) 4925 Sayılı Karayolu Taşıma Kanununun 5.Maddesi ve Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 6.Maddesine İstinaden Ulaştırma Bakanlığından Alınmış ve İhale Tarihi İtibariyle Geçerliliği Devam Eden K1 Ve D2 Yetki Belgesinin Aslını Veya Noter Tasdikli Suretini İhale Teklif Dosyası İçerisinde Sunacaklardır.

1618 sayılı Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanunu’na istinaden Katılımcı firmaların İstekli Nam ve Hesabına düzenlenmiş olan TURSAB (A GRUBU SEYAHAT ACENTESİ İŞLETME BELGESİ) belgesi aslı veya noter tasdikli suretlerini tekliflerle birlikte sunacaktır…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede işin tamamı için teklif verilecektir.

20.2. Kısmi teklife ilişkin açıklamalar

20.2.1. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Yukarıda yer verilen Şartname düzenlemelerinden idare tarafından K1, D2 ve TURSAB belgelerinin istenildiği tespit edilmiştir. Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin ilgili hükümleri gereğince firmaların taşımacılık işlemleri yapabilmek için faaliyetlerine uygun yetki belgesini ilgili Bakanlıktan almaları gerektiği anlaşılmaktadır. Öte yandan, 1618 Sayılı Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanunu gereğince firmaların gerçekleştirecekleri turlarda seyahat acentası belgesine sahip olmaları gerektiği anlaşılmaktadır.

İdare tarafından şikâyete cevap yazısında “…K1 yetki belgesi belediyemiz hizmetlerinde kullanılmak üzere yük taşımada özellikle park bahçe işleri inşaat işleri çevre düzenleme gibi belediyenin yapacağı yapım onarım ve hakim işlerinde gerekli olan mal ve malzeme taşınmasında kullanılacak araçlara ilişkin ilgili kanunlarca bu araçların kullanımında zorunlu olan belge, D2 yetki belgesi yurt içinde tarifesiz olarak bir noktadan bir noktaya belirli bir grup yolcunun taşınması amacıyla belediyemiz hizmetlerinde sorunsuz ulaşım için bütün otobüslerin alınması zorunlu olan belge, … olması sebebiyle ihale konusu araç kiralama işlerinde bu belgeler istenilmiştir.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

Bahse konu şikâyet cevap yazısından, söz konusu K1 ve D2 yetki belgesinin ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak bütün araçlar için gerekli olmadığı anlaşılmaktadır. Her ne kadar mevzuatta ihalelerin kısmi teklife açık olup olmaması hususunda kısıtlayıcı bir hükme yer verilmemiş olsa da ihale konusu işin büyüklüğü ve istenilen belgelerin ihale konusu işteki bütün araçlara ilişkin olmaması nedeniyle ihalenin kısmi teklife açık bir ihale olması gerektiği anlaşılmıştır.

Ayrıca ihaleye 4 istekli tarafından teklif verildiği, 1 isteklinin teklifinin teklif mektubu ve/veya geçici teminatı usulüne uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, geriye kalan 3 isteklinin teklifinin geçerli teklif olarak belirlendiği görülmüştür. Bununla birlikte, teklif zarfında sunulan belgeler incelendiğinde, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Efa Turizm ve Seyahat Acentası Ltd. Şti.nin K1 ve D2 yetki belgesi sunduğu, diğer iki isteklinin ise K1 ve B2 yetki belgesi sunduğu görülmüştür.

Bu kapsamda, istekliler tarafından sunulan belgeler dikkate alındığında, iddia konusu hususun da ihaleye katılımı daraltıcı nitelikte ve mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

3) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “….7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,

sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 30’den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.

…7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Benzer iş düzenlemeye yetkili kurum veya kuruluşlarca düzenlenmiş olan;

Kamu veya özel sektöre yapılan sürücülü araç ve sürücüsüz araç kiralama işleri benzer iş olarak kabul edilecektir…” düzenlemesi bulunmaktadır.

Başvuruya konu ihalenin “Sürücülü (kısmi zamanlı) Araç Kiralama ve Sürücüsüz Araç Kiralama Hizmet Alımı” ihalesi olduğu anlaşılmaktadır. Öte yandan, başvuruya konu ihalede benzer iş tanımının Kamu veya özel sektöre yapılan sürücülü araç ve sürücüsüz araç kiralama işleri olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

Başvuruya konu ihalenin farklı türde araçların kiralanması işinden ibaret olduğu, benzer iş tanımının ise kamu veya özel sektör, sürücülü veya sürücüsüz ayrımı yapılmaksızın araç kiralama işi olarak kapsamlı şekilde belirlendiği, mevcut düzenlemenin ihale konusu iş ile uyumlu olduğu hususları bir arada değerlendirildiğinde başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

4) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dâhil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1. Bu Tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları için öngörülen düzenlemeler, 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi gereğince ihale edilebilecek personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerine uygulanır. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 23 ve 24 üncü maddeleri gereğince kadroya geçiş uygulamasına tabi olan hizmet alımları ile bu hizmetlerin karakteristik edimlerini içeren veya alt hizmetleri niteliğinde olan hizmetler, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet olarak değerlendirilecektir.

78.1.1.  Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden hizmet alımlarını ifade eder…” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. …

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İsteklilerin teklif edecekleri fiyata taşıtların kira bedelleri, bakım onarım giderleri, Brüt Asgari ücret üzerinden işçilik ücretleri, yemek , yol, fazla çalışma, Ulusal Bayram ve Tatil günlerinde çalışma giderleri ile sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak her türlü sigorta, ulaşım, vergi, resim ve harç giderleri ve diğer giderleri dahil etmeleri gerekmektedir. Bir adet sürücü için bu şartname gereğince teklif edilecek bedel (Brüt Asgari Ücret, Fazla Çalışma, Ulusal Bayram ve Tatil günlerinde çalışma, yemek, yol, giyim giderleri ve sözleşme ve genel giderler % 4 ) dahil;

Kamu İhale Kurumu internet sayfasında bulunan işçilik modülünün kullanımı suretiyle Çalıştırılacak şoför giderleri teklif fiyata dahil olup 334 şoföre brüt asgari ücretin %20’si oranında hesaplanan tutarın (brüt asgari ücretin %20 fazlası sözleşme genel giderler dahil 4.499,26 Türk Lirası) altında ücret ödenmeyecektir

Yüklenici ihale konusu hizmeti yerine getirebilmesi için ve idaremizin çalışmalarının aksatılmaması amacıyla en az 334 Şoför ile KISMİ ZAMANLI olarak bu işi yapmak zorundadır. Bu şoförler tamamen yükleniciye ait olup çalıştırılmayan şoförlerin yerine aynı nitelikte şoför tedarik etmek yüklenicinin sorumluluğundadır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

İhaleye ait Teknik Şartname’nin “B-Genel Şartlar” başlıklı kısmında “3. Göreve çıkan her Araç personelin emrindedir. Yol seçme hakkı görevli personelindir. Şoförün ve Yüklenicinin itiraz hakkı yoktur. Araçlar idarece kendisine bildirilen yer ve saatte göreve çıkacak şekilde hazır bulunacak, araçlar günün 24 saat süresi içerisinde her an göreve çağırılabileceklerdir. Kiralık aracın mesai bitimi, yükleniciye bildirilen sürenin bitim saatidir. Ancak araç sürücüsü Hatay Büyükşehir Belediyesi görevlisinin “Görevi Bitmiştir” Şeklindeki sözlü tebliği olmadan işi bırakamaz. Her sabah göreve çıkışta ve akşam görev bitiminde aracın çalışma saati puantaj listesine yazılacak, günlük çalışma saati karşılıklı olarak imzalanacaktır. İşbaşı ve iş bitimi yer ve saatleri dışında geçen süreler puantaj hesabına dâhil edilmeyecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Birim fiyat teklif cetveli standart formunun işçilik satırının aşağıdaki şekilde düzenlendiği tespit edilmiştir.

Yukarıda yer verilen birim fiyat teklif cetveli standart formunda ve İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısına yer verildiği anlaşılmaktadır. Öte yandan,  birim fiyat teklif cetveli standart formunda “kısmi zamanlı araç sürücüsü” ibaresine yer verildiği, Teknik Şartname’de yer alan mevcut düzenlemelerden araç sürücülerinin mesailerinin tamamını idarede harcayacağı sonucuna varılamayacağı anlaşılmaktadır.

Bununla birlikte, başvuruya konu yaklaşık maliyet hesap cetveli incelendiğinde 334 işçiye 12 ay süreyle ödenecek toplam işçilik ücretinin 18.033.034,08 TL olduğu, söz konusu tutarın yaklaşık maliyetin %70’inin altında olduğu (%18,99) tespit edilmiştir.

Yukarıda yer verilen tespitler çerçevesinde bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı sonucuna varılamayacağı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyetinden oluşmadığı hususları bir arada değerlendirildiğinde başvuruya konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

BAŞVURU SAHİBİ:

Fayat Grup Atık Yönetimi Asfalt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Hatay Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/551972 İhale Kayıt Numaralı “Sürücülü Araç ve İş Makinası Kiralama” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Hatay Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından 17.11.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Sürücülü Araç ve İş Makinası Kiralama” ihalesine ilişkin olarak Fayat Grup Atık Yönetimi Asfalt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin 26.10.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.11.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.11.2020 tarih ve 50363 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.11.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/1759 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ilan tarihi 19.10.2020 tarihi olan ve 17.11.2020 tarihinde gerçekleşecek ihaleye ilişkin ihale dokümanının 26.10.2020 tarihinde indirildiği, ihale ilanı ile dokümanda tespit ettikleri mevzuata aykırılıklara ilişkin 26.10.2020 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, ancak idare tarafından 04.11.2020 tarihinde şikâyet başvurularının uygun bulunmadığının bildirildiği, aşağıda belirtilen iddialar kapsamında başvuruya konu ihalenin iptal edilmesi gerektiği,

         1) İhale İlanı’nın 4.4.1’inci maddesi ile İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde benzer iş tanımının “Kamu veya özel sektöre yapılan personel taşıma ve/veya araç (taşıt ve/veya iş makinası) kiralama işleri benzer iş olarak kabul edilecektir.” şeklinde yapıldığı, İdari Şartnamenin 2’nci maddesinde ise ihale konusu işin adının “Sürücülü araç ve iş makinası kiralama” şeklinde belirlendiği, idarelerce benzer iş tanımı yapılırken, ihale konusu iş ile bire bir aynı benzer iş tanımı yapılmaması gerektiği, ihale konusu işin yanında ihale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan işlerin benzer iş tanımına yazılması gerektiği,  ancak idare tarafından belirlenen benzer iş tanımının ihale konusu iş ile bire bir aynı olduğu, bu bakımdan yapılan düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu,

2) İdari Şartname’nin 7.5.2’nci maddesinde ihaleye katılan isteklilerin kendi malı olması istenilen araçlara ilişkin düzenleme bulunduğu, ihale ilanının 19.10.2020 tarihinde yayımlandığı, bununla birlikte 30.09.2020 tarih ve 31260 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’in 4’üncü maddesinde, ihale kapsamında çalıştırılacak araçların isteklilerin kendi malı olmasının katılım şartı olarak belirlenemeyeceğinin hüküm altına alındığı, idare tarafından kendi malı araçlara ilişkin yapılan söz konusu düzenlemenin, anılan mevzuat hükmü yürürlüğe girmeden yapılarak ihaleye çıkılmış olmasının, her ne kadar anılan mevzuat hükmü kapsamında olunmasa da, ihaleye rekabetin arttırılması amacıyla dikkate alınması gereken bir husus olduğu, başvuruya konu ihalede kendi malı araç şartı getirilmek suretiyle ihaleye katılımın daraltıldığı, ihale kapsamında çalıştırılacak araçların piyasadan temin edilebilecek araçlar olduğundan bu araçlara ilişkin kendi malı şartı getirilmesinin ihaleye katılımı kısıtlamaktan başka bir anlam taşımadığı,

3) İdari Şartname’nin 7.1(h) maddesinde Ulaştırma Bakanlığı’ndan alınmış ve ihale tarihi itibariyle geçerliği devam eden K1 ve D2 yetki belgelerinin teklif dosyasında sunulmasının istenildiği, ayrıca isteklinin ortak girişim olması halinde K1 ve D2 yetki belgelerinin her bir ortak tarafından sunulması gerektiğinin düzenlendiği,

Ulaştırma Bakanlığı onaylı yetki belgesi istenmesinin makul olduğu, bununla birlikte ihale konusu hizmeti gerçekleştirecek firmaların taşıyacakları malzeme ve atıkların, firmaların ana iştigal konusu ile ilgili olacağının açık olduğu, bu bağlamda ihale konusu hizmetin gerçekleştirilmesi için K2, C2, L1, L2, R1 ve R2 yetki belgeleri de kullanılabilecekken, söz konusu düzenleme ile bu yetki belgelerine yer verilmemesinin ihaleye katılımı kısıtladığı, K2, C2, L1, L2, R1 ve R2 yetki belgelerinin yeterlilik kriterleri arasında sayılmamasının katılımı kısıtlayıcı nitelikte olduğu, diğer taraftan ihale konusu hizmeti gerçekleştirecek firmaların yapacakları yolcu taşımacılığı için B2, D1, F1 yetki belgelerinin de kullanılabileceği, ancak söz konusu düzenleme ile bu belgelere sahip olan firmaların da ihaleye katılımının engellendiği, ihale kapsamında çalıştırılacak 181 adet aracın sadece 7 tanesi minibüs/otobüs sınıfında olmasına rağmen, tali nitelikteki bir iş için D2 yetki belgesinin katılım şartı olarak istenilmesinin mevzuata uygun olmadığı,

Sadece K1 ve D2 yetki belgelerinin teklif dosyasında sunulması katılımı kısıtlayıcı nitelikte iken, ortak girişim olarak teklif verilmesi halinde bu kriterlerin her bir ortak tarafından sağlanması gerekliliğinin de ihaleye katılımı daha da zorlaştırdığı,

4) Başvuruya konu ihalenin kısmi teklife açık olmadığı, ancak ihale kapsamında çalıştırılacak 181 adet araçtan; 109 adedinin binek ve çift kabin gibi hafif ticari araçlardan, 7 adedinin minibüs ve otobüs gibi araçlardan, 65 adedinin de muhtelif tiplerdeki ağır vasıta ve iş makinelerinden oluştuğu, ayrıca ortak girişim olarak teklif verilmesi halinde bu araçlara ilişkin istenilen yeterlik kriterlerinin ortak girişimin her bir ortağı tarafından sağlanması gerektiğinin düzenlendiği, söz konusu düzenlemeler kapsamında ihaleye katılımın daraltıldığı, başvuruya konu ihalede çalıştırılacak araç tiplerine göre ihalenin kısımlara ayrılması ve her bir kısım için yeterlik kriterlerinin ayrı ayrı düzenlenmesi gerektiği,

5) İhale kapsamında çalıştırılacak şoför ve operatörlerin tam zamanlı çalıştırılacağının açık olduğu, 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname gereğince belediye ve belediye şirketleri tarafından personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı veya nitelik itibariyle bu sonucu doğuracak hizmet alımı yapılamayacağı, ancak başvuruya konu ihalede bu durumun ihlal edildiği, ayrıca çalıştırılacak personele verilecek fazla çalışma ve resmi tatil çalışma ücretleri ile personel giderlerine ilişkin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78’inci maddesinde belirtilen hususlara yönelik ihale dokümanında düzenleme yapılmadığı, diğer taraftan Teknik Şartname’nin C maddesinin 14 numaralı bendinde çalıştırılacak personele verilecek kıdem ve ihbar tazminatlarının yüklenici üzerinde bırakılmasının da mevzuata aykırı olduğu,

6) Teknik Şartname’nin C maddesinin 12 numaralı bendi ile birim fiyat teklif cetvelinde çalıştırılacak araçlara ilişkin, günlük 24 saat süreyle sınırsız kilometre üzerinden teklif fiyat verileceğinin düzenlendiği, aynı düzenlemede araçların amortisman, yedek parça, bakım onarım, trafik sigortası ve diğer bütün giderlerinin yükleniciye, akaryakıt giderinin ise idareye ait olduğunun belirtildiği, sınırsız kilometre ile çalıştırılacak araçların amortisman, bakım, yedek parça ve lastik giderlerinin sözleşme süresince kaç kilometre kullanılacağı bilinmeden hesaplanmasının ve bu kapsamda teklif verilmesinin mümkün olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “… a) Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan işleri,” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Temel ilkeler” başlıklı 4’üncü maddesinde “(1) İdareler, yapacakları ihalelerde saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Sürücülü Araç ve İş Makinası Kiralama

b) Miktarı ve türü: Muhtelif cins ve miktarda, toplam 181 adet Araç ve İş Makinası Kiralama İşi. Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Hatay İl sınırları ve İdarenin Belirleyeceği Yurtiçi Yerler” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde “7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Kamu veya özel sektöre yapılan personel taşıma ve/veya araç (taşıt ve/veya iş makinası) kiralama işleri benzer iş olarak kabul edilecektir…” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden, benzer işlerin ihale konusu işin niteliği ve büyüklüğü ile benzerlik göstermesi, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilmesi, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıması gerektiği anlaşılmaktadır.

İhale dokümanında yer alan düzenlemelerden, ihale konusu işin “Sürücülü Araç ve İş Makinası Kiralama” hizmet alımı işi olarak belirlendiği, benzer iş olarak ise, kamu veya özel sektöre yapılan personel taşıma ve/veya araç (taşıt ve/veya iş makinası) kiralama işlerinin belirlendiği anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede, başvuru sahibinin iddiasının aksine ihale dokümanında belirlenen ihale konusu iş ile benzer iş tanımının aynı olmadığı, idare tarafından belirlenen benzer iş tanımındaki işlerin ihale konusu iş ile aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilecek niteliğinin olduğu, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıdığı, bu çerçevede ihaleye katılımı artıracak şekilde belirlenen benzer iş tanımında kamu ihale mevzuatına aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

İhale ilan tarihinde yürürlükte bulunan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41’inci maddesinin birinci fıkrasında “İşin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilir. Makine, teçhizat ve ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması esastır. Ancak idare, işin niteliğinin gerektirdiği hallerde, ihale konusu işin yapılabilmesi için adaya veya istekliye ait olmasını gerekli gördüğü makine, teçhizat ve diğer ekipmanı yeterlik kriteri olarak belirleyebilir. Bu durumda, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, teknik kriterlerine yönelik olarak dokümanda düzenleme yapılmış ise, bu niteliğe yönelik belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.5.2. İdaremizin ihtiyacı zamanında karşılaması, isteklilerin ihale konusu hizmette etkin olarak faaliyette olduğunu gösterebilmesi, kullanılacak makina ve ekipmanı için gerçekleştirilmesindeki önem derecesi ve özellik arz etmesi gibi kriterler göz önünde bulundurularak, belirli nitelikteki makina ve ekipman için kendi malı şartı aranması idaremizin takdir yetkisi dahilinde olduğundan, söz konusu hizmet alımı işinde kullanılacak makine ve ekipmanlardan Binek Otomobil(1590cm3, 115HP) sınıfından 1 adet, Binek Otomobil(1450cm3, 110HP) sınıfından  1 adet, Binek Otomobil(1450cm3, 85HP) sınıfından 8 adet, Çift Sıra Pikap(100HP) sınıfından 2 adet, Çift sıra Pikap (110HP) sınıfından 4 adet, Minibüs sınıfından 1 adet, Otobüs (27+1 kişilik) sınıfından 2 adet, Otobüs (33 kişilik) sınıfından 1 adet, Akaryakıt Tankeri sınıfından 1 adet, Damperli Kamyon (Büyük) sınıfından 3 adet, Tek Kabin Damperli Kamyon (Küçük) sınıfından 2 adet, Kombine Kanal Açma ve Temizleme Aracından (9000 litre) 1 adet, Kombine Kanal Açma ve Temizleme Aracından (14000 litre) 1 adet, Vidanjör sınıfından 4 adet, Su Tankeri sınıfından 2 adet, Minibüs Tipi Kanal Açma Aracı sınıfından 1 adet, Tamir Bakım Aracı sınıfından 1 adet olmak üzere toplam 36 adet aracın isteklinin kendi malı olması şartı aranmaktadır.

Özmal olması istenen tüm Kombine Kanal Açma ve Temizleme Araçları, Minibüs Tipi Kanal Açma Aracı, Su Tankeri, Vidanjörler, Tamir Bakım Aracı için; araçların İmal, Tadil ve Montaj Hakkında Yönetmelik kapsamında düzenlenen, TSE tarafından onaylı, aracın şasi numarasını içeren, AİTM (Münferit Araç Uygunluk Belgesi)’nin ihale teklif zarfı içinde sunulması zorunludur.

İstekliler yüklenici malı araçlara ilişkin belgeleri ihale teklif zarfında sunacaklardır. Adayın veya isteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman, ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müsavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya serbest muhasebeci raporu ile tevsik edilir.

Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş makine ve ekipman, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile adayın veya isteklinin kendi malı sayılır.

İş ortaklığında makine, teçhizat ve ekipman ortaklardan biri, birkaçı veya tamamı tarafından sağlanabilir.” düzenlemesi yer almakta olup, aynı düzenlemeye İhale İlanı’nın  4.3.2’nci maddesinde de yer verildiği görülmüştür.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden anılan Kanun’un 5’inci maddesinde belirtilen temel ilkeler çerçevesinde, isteklilerin ihale konusu işe ilişkin yeterliklerinin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterlerinin rekabeti engellemeyecek şekilde belirlenmesi gerektiği, bu bağlamda işte kullanılacak makine ve ekipmana ilişkin olarak kendi malı olma şartının aranmamasının esas olduğu, ancak ihale konusu işin niteliği ve kapsamına göre ve bilhassa ihtiyacın gecikmeksizin karşılanması maksadıyla, isteklilerin ihale konusu alandaki etkinliklerinin hâlihazırdaki durumu için bir gösterge olması bakımından, makine ve ekipmanın bir bölümünün kendi malı olma şartının idarece aranmasının mümkün olabileceği, diğer bir anlatımla kendi malı olma şartına ilişkin yeterlik kriterleri belirlenirken, bir yandan rekabetin sağlanması, diğer taraftan da ihale konusu işin, sözleşmeyi şartlarına uygun şekilde ve zamanında ifa edecek ehil yüklenicilere ihale edilmesi hususlarının yani temel ilkeler arasında kurulması gereken dengenin ihale konusu işi yaptıracak idare tarafından gözetilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

İhaleye ait birim fiyat teklif cetveli incelediğinde ihale konusu işte çalıştırılacak araçlarla ilgili araçların günlük çalışma bedelleri ile bazı araçların fazla çalışma sürelerine ilişkin saatlik çalışma bedelleri üzerinden hesaplama yapıldığı görülmüştür.

İhale konusu işte çalıştırılması öngörülen toplam araç sayıları ve kendi malı olarak istenen araçlarla ilgili tabloya aşağıda yer verilmiştir:

Yapılan inceleme neticesinde, idare tarafından ihalede çalıştırılması öngörülen muhtelif niteliklerdeki 181 adet araçtan 36’sının (%19,88) isteklilerin kendi malı olmasının istenildiği, kendi malı olması istenilen araçların farklı tür ve özellikleri bulunan, aynı zamanda farklı iş kollarında kullanılan; binek otomobil, pikap, minibüs, otobüs, tanker, kamyon, kanal açma ve temizleme araçları, vidanjör ve kazıcı yükleyici kepçe araçlarından oluştuğu, bu bağlamda bahse konu araçların işin yürütülmesi sırasında yüklenici tarafından, farklı yöntemlerle tedarik edilmesi mümkün olabilecek iken, idare tarafından farklı faaliyet alanlarında kullanılan ve birçok farklı özelliği bulunan söz konusu araçlara kendi malı olma şartı getirilmesinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun temel ilkeleri arasında sayılan rekabet ilkesine aykırı hususlar içerdiği, ihaleye katılımı engelleyici ve rekabeti daraltıcı nitelikte olduğu anlaşılan söz konusu düzenlemelerin idarenin takdir yetkisi kapsamında değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

3) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu’na dayanılarak hazırlanan Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “… Yetki belgesi: Bu Yönetmelik kapsamında faaliyette bulunacak gerçek ve tüzel kişilere çalışma izni veren ve Bakanlıkça düzenlenen belgeyi, ” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Yetki belgesi alma zorunluluğu” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) Bu Yönetmelik kapsamına giren taşımacılık, acentelik, taşıma işleri komisyonculuğu, taşıma işleri organizatörlüğü, nakliyat ambarı işletmeciliği, kargo işletmeciliği, lojistik işletmeciliği, dağıtım işletmeciliği, terminal işletmeciliği ve benzeri faaliyetlerde bulunacak gerçek ve tüzel kişilerin yapacakları faaliyetlere uygun olan yetki belgesini/belgelerini Bakanlıktan almaları zorunludur.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Yetki belgesi türleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) A türü yetki belgesi: Otomobille ticari tarifeli veya tarifesiz olarak,  yurt içi veya uluslararası yolcu taşımacılığı yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

a) A1 Yetki Belgesi: Yurtiçi  tarifeli veya tarifesiz yapacaklara,

b) A2 Yetki Belgesi: Uluslararası tarifesiz yapacaklara, verilir.

(2) B türü yetki belgesi: Otobüsle yurtiçi ve/veya uluslararası yolcu taşımacılığı veya hususi taşımacılık yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir.  Bu belgelere 24 üncü maddenin ikinci fıkrasının (m) bendindeki şartları haiz otomobiller de kaydedilebilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

a) B1 yetki belgesi: Ticari ve tarifeli olarak yapacaklara,

b) B2 yetki belgesi: Ticari ve tarifesiz yapacaklara,

c) B3 yetki belgesi: Hususi taşımacılık faaliyetinde bulunarak, kendi personelinin taşımasını yapacaklara, verilir.

(3) C türü yetki belgesi: Yurtiçi ve/veya uluslararası eşya taşımacılığı veya hususi taşımacılık yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

a) C1 yetki belgesi: Hususi taşımacılık yapacaklara,

b) C2 yetki belgesi: Ticari amaçla yapacaklara,

c) C3 yetki belgesi: Ticari amaçla taşınma eşyası taşımacılığı yapacaklara, verilir.

(4) D türü yetki belgesi: Otobüsle tarifeli veya tarifesiz yurtiçi yolcu taşımacılığı veya hususi taşımacılık yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir.  Bu belgelere 24 üncü maddenin ikinci fıkrasının (m) bendindeki şartları haiz otomobiller de kaydedilebilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

a) D1 yetki belgesi: Ticari ve tarifeli olarak yapacaklara,

b) D2 yetki belgesi: Ticari ve tarifesiz olarak yapacaklara,

c) D3 yetki belgesi: Hususi taşımacılık faaliyetinde bulunarak, kendi personelinin taşımasını yapacaklara,

ç) D4 yetki belgesi: Ticari olarak,  taşıma mesafesine bakılmaksızın iliçi ve 100 kilometreye kadar olan şehirlerarası tarifeli ve tarifesiz olarak yapacaklara, verilir.

(5) F türü yetki belgesi: Ticari amaçla yolcu taşımacılığı alanında acentelik yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir.  Faaliyetin şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

a) F1 yetki belgesi: Yurtiçi acentelik yapacaklara,

b) F2 yetki belgesi: Yurtiçi ve/veya uluslararası acentelik yapacaklara, verilir.

(6) G türü yetki belgesi: Ticari amaçla eşya veya kargo taşımacılığı alanında acentelik yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Faaliyetin şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

a) G1 yetki belgesi: Yurtiçi eşya acenteliği yapacaklara,

b) G2 yetki belgesi: Yurtiçi ve/veya uluslararası eşya acenteliği yapacaklara,

c) G3 yetki belgesi: Yurtiçi ve/veya uluslararası kargo acenteliği yapacaklara, verilir.

(7) H türü yetki belgesi: Ticari amaçla yurtiçi ve uluslararası eşya taşımacılığı alanında komisyonculuk yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Faaliyetin şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

a) H1 yetki belgesi: Yurtiçi yapacaklara,

b) H2 yetki belgesi: Yurtiçi ve/veya uluslararası yapacaklara, verilir.

(8) K türü yetki belgesi: Yurtiçi eşya taşımacılığı veya hususi taşımacılık yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

a) K1 yetki belgesi: Ticari amaçla eşya taşımacılığı yapacaklara,

b) K2 yetki belgesi: Hususi taşımacılık yapacaklara,

c) K3 yetki belgesi: Ticari amaçla taşınma eşyası taşımacılığı yapacaklara, verilir.

(9) L türü yetki belgesi: Ticari amaçla lojistik işletmeciliği yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Faaliyetin şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

a) L1 yetki belgesi: Yurtiçi yapacaklara,

b) L2 yetki belgesi: Yurtiçi ve/veya uluslararası yapacaklara, verilir.

(10) M türü yetki belgesi: Ticari amaçla tarifeli olarak kargo işletmeciliği yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Faaliyetin şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

a) M1 yetki belgesi: İliçi yapacaklara,

b) M2 yetki belgesi: Yurtiçi ve/veya uluslararası yapacaklara, verilir.

(11) N türü yetki belgesi: Ticari amaçla nakliyat ambarı işletmeciliği yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Faaliyetin şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

a) N1 yetki belgesi: İliçi yapacaklara,

b) N2 yetki belgesi: Yurtiçi yapacaklara, verilir.

(12) P türü yetki belgesi: Ticari amaçla dağıtım işletmeciliği yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Faaliyetin şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

a) P1 yetki belgesi: İliçi yapacaklara,

b) P2 yetki belgesi: Yurtiçi yapacaklara, verilir.

(13) R türü yetki belgesi: Ticari amaçla eşya taşımacılığı alanında taşıma işleri organizatörlüğü yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Faaliyetin şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

a) R1 yetki belgesi: Yurtiçi yapacaklara,

b) R2 yetki belgesi: Yurtiçi ve/veya uluslararası yapacaklara, verilir.

(14) T türü yetki belgesi: Terminal işletmeciliği yapacak gerçek ve tüzel kişiler ile kamu kurum ve kuruluşlarına verilir. Faaliyet şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

a) T1 yetki belgesi: Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde yolcu terminali işletmeciliği yapacaklara,

b) T2 yetki belgesi: Büyükşehir Belediyesi sınırları dışında kalan yerleşim birimlerinde yolcu terminali işletmeciliği yapacaklara,

c) T3 yetki belgesi: Eşya terminali işletmeciliği yapacaklara, verilir.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir: …

h) İstekliler 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanununun 5. Maddesi ve Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 6. Maddesine istinaden Ulaştırma Bakanlığından alınmış ve ihale tarihi itibariyle geçerliliği devam eden K1 ve D2 yetki belgesinin aslını veya noter tasdikli suretini ihale teklif dosyası içerisinde sunacaklardır.

İsteklinin ortak girişim olması halinde K1 ve D2 Belgelerini her girişimci ayrı ayrı sunacaktır..” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen doküman düzenlemelerinden, ihaleye katılan istekliler tarafından ihale tarihi itibariyle geçerliliği devam eden K1 ve D2 yetki belgelerinin her ikisinin de teklif dosyasında birlikte sunulmasının istenildiği, isteklinin ortak girişim olması halinde bu yetki belgelerinin her ikisinin her bir ortak tarafından ayrı ayrı sunulmasının istenildiği görülmüştür.

Başvuru sahibinin eşya taşımacılığına ilişkin sadece K1 yetki belgesi istenilmesinin mevzuata aykırı olduğu iddiasına yönelik yapılan incelemede, 23.09.2020 tarihli ve 2020/UH.II-1576 sayılı Kurul kararında benzer bir iddiaya ilişkin Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğünden bilgi istenildiği ve Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğünün 14.09.2020 tarihli ve E.50863 sayılı yazısında “… Bilindiği üzere, 4925 sayılı Karayolu Taşıma Yönetmeliğine göre; taşımacılık işi ile iştigal eden her firmanın, faaliyet alanına göre yetki belgesi alması ve operasyonlarında kullandığı her bir taşıtı (özmal veya sözleşmeli), yetki belgesi eki taşıt belgesine ilave ettirilerek taşıt kartını alması; ülkedeki taşıma düzeninin sağlanması, taşımada kullanılan taşıtların tespiti ve takibi, yapılan taşımalarda ülke ekonomisine maksimum verimin sağlanması ile 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanununun amacı çerçevesinde bir zorunluluk olup, kapsam dışı bırakılan taşımalar, anılan Yönetmeliğin 2 nci maddesinde açıkça belirtilmiştir.

Bununla birlikte, Karayolu Taşıma Yönetmeliği çerçevesinde, adlarına yetki belgesi düzenlenmiş firmaların, almış oldukları yetki belgelerinin faaliyetlerine uygun olması anılan Yönetmeliğin 5 inci maddesi gereği zorunludur.

Yukarıda belirtilen açıklamalar çerçevesinde, Kamu Kurum ve Kuruluşlarının düzenlemiş olduğu taşıma ihalelerinde, ihaleye iştirak edecek firmalardan; ihaleye konu taşıma faaliyetinin niteliği, mahiyeti, büyüklüğü (taşıması yapılacak eşyanın ağırlığı) ve gerekli taşıt sayısı göz önünde bulundurularak, Karayolu Taşıma Kanunu ve Karayolu Taşıma Yönetmeliği çerçevesinde düzenlenen C2, K1, L1, L2, M1, M2, N1, N2, P1, P2 yetki belgelerinden, uygun türdeki yetki belgesinin istenilmesi gerekmektedir.

Bununla birlikte, Karayolu Taşıma Yönetmeliği çerçevesinde düzenlenen yetki belgelerinin kapsamları ve faaliyet gösterebilecekleri alanlar da dikkate alınarak;

* C2 yetki belgesine sahip firmaların K1,

* L1 veya L2 yetki belgesine sahip firmaların C2, K1, N1 veya N2,

* M1 veya M2 yetki belgesine sahip firmaların P1 veya P2,

* N1 veya N2 yetki belgesine sahip firmaların C2 veya K1,

yetki belgesi kapsamında da faaliyet gösterebileceklerinin (uluslararası taşımalar sadece C2, L2 ve M2 yetki belgesi ile yapılabilmektedir) göz önünde bulundurulması gerekmektedir.

Bu itibarla; ilgi yazınızda belirtilen taşıma ihalesine ilişkin hazırlanan İdari Şartname’de belirtilen taşıtların, yapılacak taşımanın niteliği göz önünde bulundurularak, uygun olan bir yetki belgesi eki taşıt belgesinde kayıtlı bulunmaları gerekmekle birlikte, söz konusu ihalenin, sadece K türü (K1) yetki belgesi düzenlenmiş firmalarla sınırlandırılmasının uygun olmayacağı mütalaa edilmektedir.” ifadelerine yer verildiği görülmüş olup, eşya taşımacılığına ilişkin sadece K1 yetki belgesinin istenilmesine yönelik ihale dokümanında yapılan düzenlemenin ihaleye katılımı daraltıcı nitelikte olduğu anlaşılmıştır.

Diğer taraftan otobüsle yolcu taşımacılığına ilişkin istenilen D2 yetki belgesinin, yukarıda ifade edildiği üzere tek başına istenilmesi ihaleye katılımı daraltıcı nitelikte olan K1 yetki belgesi ile birlikte sunulmasının istenilmesinin, ihaleye katılımı daha da daraltacağı anlaşıldığından, D2 yetki belgesine alternatif otobüsle yolcu taşımacılığına ilişkin hangi belgelerin istenilmesi gerektiğine bakılmaksızın, başvuruya konu ihalede K1 ve D2 yetki belgelerinin birlikte istenilmesine ilişkin düzenlemenin ihaleye katılımı daraltıcı ve rekabeti engelleyici nitelikte olduğu ve başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Atakum Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından yapılan 2020/368011 ihale kayıt numaralı “Kent Temizliğine Yönelik Hizmetlerin Gerçekleştirilmesi İçin Temizlik Hizmet Araçlarının Çalıştırılması İşi” ihalesine ilişkin olarak Fetih 1453 Atık Yönetimi Temizlik Taşımacılık Gıda ve Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuş ve Kurulca alınan 23.09.2020 tarihli ve 2020/UH.II-1576 sayılı karar ile “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline” karar verilmiştir.

Davacı Atakum Belediye Başkanlığı tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada, Ankara 18. İdare Mahkemesinin 24.11.2020 tarihli ve E:2020/1869, K:2020/1780 sayılı kararında “Dosyanın incelenmesinden, Atakum Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından 03/03/2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kent Temizliğine Yönelik Hizmetlerin Gerçekleştirilmesi İçin Temizlik Hizmet Araçlarının Çalıştırılması İşi” ihalesine ilişkin olarak dava dışı Kale Mat Vinç Temizlik Peyzaj San. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusu sonucunda, ihale kapsamında K1 ve D2 yetki belgesinin birlikte istenilmesinin ihaleye katılımı daraltıcı nitelikte olduğuna karar verilerek Kamu İhale Kurulu’nun 18/03/2020 tarih ve 2020/UH.II-573 sayılı kararı ile ihalenin iptaline karar verildiği, anılan karar doğrultusunda yeniden yapılan ihalede sadece K1 türü yeki belgesi istenilmesinin ihaleye katılımı daraltıcı mahiyette olduğu gerekçesiyle dava dışı Fetih 1453 Atık Yönetimi Temizlik Taşımacılık Gıda ve Sanayi Tic. Ltd. Şti. tarafından itirazen şikayet yoluna başvurulması üzerine, sadece K1 türü yetki belgesinin ihaleye katılımı daraltıcı mahiyette olduğu gerekçesiyle 23/09/2020 tarih ve 2020/UH.II-1576 sayılı karar ile ihalenin iptaline karar verilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Uyuşmazlık, ihale dokümanında sadece K1 türü yetki belgesinin sunulmasının istenilmesinin ihaleye katılımı daraltıcı mahiyette olup olmadığına ilişkindir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden, taşıma ihalelerinde, ihaleye iştirak edecek firmalardan ihaleye konu taşıma faaliyetinin niteliği, mahiyeti, büyüklüğü ve gerekli taşıt sayısı göz önünde bulundurularak C2,K1,L1,L2,M1,M2,N1,N2,P1 ve P2 yetki belgelerinden uygun türdeki yetki belgesinin istenilmesinin gerektiği, bu kapsamda

* C2 yetki belgesine sahip firmaların K1,

* L1 veya L2 yetki belgesine sahip firmaların C2, K1, N1 veya N2,

* M1 veya M2 yetki belgesine sahip firmaların P1 veya P2,

* N1 veya N2 yetki belgesine sahip firmaların C2 veya K1,

Yetki belgesi kapsamında faaliyet gösterebilecekleri açıktır.

Nitekim, davalı idare tarafından şikayete konu kapsamında istenilen görüş doğrultusunda anılan Karayolu Tasıma Yönetmeliği’nin yürütülmesinden sorumlu olan Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın 14/09/2020 tarih ve E.50863 sayılı cevap yazısında da “C2, L1, L2, N1, N2” yetki belgesi verilen firmaların K1 yetki belgesi kapsamında da faaliyette bulunmalarının mümkün olduğu ifadelerine yer verilmektedir.

Bu durumda, Karayolu Tasıma Yönetmeliği’ne göre taşımacılık işi ile iştigal eden ve “C2, L1, L2, N1, N2” türü yetki belgesine sahip firmaların, K1 yetki belgesi kapsamında da faaliyette bulunmalarının mümkün olduğu, bu kapsamda ihale dokümanında sadece K1 türü yetki belgesi istenilmesinin, K1 türü yetki belgesi kapsamında da faaliyet gösterebilen “C2, L1, L2, N1, N2” yetki belgesi sahibi firmaların başvuru yapmasına engel oluşturmadığı ve ihaleye katılımı daraltıcı nitelik taşımadığı anlaşıldığından, aksi yönde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.” gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1- Kamu İhale Kurulunun 23.09.2020 tarihli ve 2020/UH.II-1576 sayılı kararının  yalnızca K1 yetki belgesinin istenilmesinin ihaleye katılımı daraltıcı nitelikte olduğu iddiası ile ilgili kısmının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

BAŞVURU SAHİBİ:

Assos Yapı Tar. Hayv. Tem. Elekt. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Elektrik Üretim A.Ş. Genel Müdürlüğü Alpaslan-1 Hes İşletme Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/261494 İhale Kayıt Numaralı “3 Yıl Süreli Yakıt Hariç, 1 Adet Sürücüsüz Sedan Tipi Otomobil ve 1 Adet Sürücülü 4X4 Çift Kabinli 4+1 Kişilik Pick-Up’ın Kiralanması İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Elektrik Üretim A.Ş Genel Müdürlüğü Alpaslan-1 Hes İşletme Müdürlüğü tarafından 22.06.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “3 Yıl Süreli Yakıt Hariç, 1 Adet Sürücüsüz Sedan Tipi Otomobil ve 1 Adet Sürücülü 4×4 Çift Kabinli 4+1 Kişilik Pick-Up’ın Kiralanması İşi” ihalesine ilişkin olarak Assos Yapı Tar. Hayv. Tem. Elekt. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 09.07.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.07.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 23.07.2020 tarih ve 32871 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.07.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/1158 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1 ) İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…

h) İstekliler A1 (A1K) ve K1 taşıma yetki belgesini teklif ekinde sunacaklardır…” düzenlemesinin yer aldığı,

A1 yetki belgesinin iki çeşidinin bulunduğu, ihale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından sunulan A1 yetki belgelerinin kamu kurum ve kuruluşları ile yapılan 4 adet şoförlü sözleşmesi olarak alınan yetki belgesi olmadığı, anılan belgelerin VIP tarzı araçlarda hizmet göstermeye ilişkin belgeler olduğu, bu nedenle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

2) İhale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata bulunduğu,

3) İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…

h) İstekliler A1 (A1K) ve K1 taşıma yetki belgesini teklif ekinde sunacaklardır…” düzenlemesinin yer aldığı, anılan belgelerin talep edilmesinin ihalede rekabeti azalttığı,  bu nedenle söz konusu ihalenin iptal edilmesi gerektiği,

 İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “…33.2. İhale, Kanunun 38 inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin ekonomik açıdan en avantajlı teklif üzerinde bırakılacaktır…” düzenlemesinin yer aldığı fakat anılan ihalede aşırı düşük teklif açıklaması istenmeksizin ihalenin sonuçlandırılmaması gerektiği, bu nedenle söz konusu ihalenin iptal edilmesi gerektiği,

 Söz konusu ihalede istekliler tarafından “Teklif edilen araçlara ait motorlu kara taşıtları kasko değer listesi ve özelliklerini gösterir tablo”nun sunulması gerektiği fakat idare tarafından anılan belgelerin istenilmediği ve istekliler tarafından da teklif dosyası kapsamında sunulmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir…

İhale konusu işin niteliğine göre yukarıda belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtilir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28’inci maddesinin ikinci fıkrasında “(2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İstenecek belgeler” başlıklı 29’uncu maddesinde “…(4) Yukarıda sayılan belgeler dışında, Kanunun 10 uncu maddesinde yer alan diğer belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılmak üzere isteneceği, ihale konusu işin niteliğine uygun biçimde ve bu Yönetmelikte düzenlenen esaslar çerçevesinde idare tarafından belirlenir…” hükmü,

  4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu’na dayanılarak hazırlanan Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “…Yetki belgesi: Bu Yönetmelik kapsamında faaliyette bulunacak gerçek ve tüzel kişilere çalışma izni veren ve Bakanlıkça düzenlenen belgeyi…ifade eder ” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Yetki belgesi alma zorunluluğu” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) Bu Yönetmelik kapsamına giren taşımacılık, acentelik, taşıma işleri komisyonculuğu, taşıma işleri organizatörlüğü, nakliyat ambarı işletmeciliği, kargo işletmeciliği, lojistik işletmeciliği, dağıtım işletmeciliği, terminal işletmeciliği ve benzeri faaliyetlerde bulunacak gerçek ve tüzel kişilerin yapacakları faaliyetlere uygun olan yetki belgesini/belgelerini Bakanlıktan almaları zorunludur.” hükmü,

  Aynı Yönetmelik’in “Yetki belgesi türleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) A türü yetki belgesi: Otomobille ticari tarifeli veya tarifesiz olarak, yurt içi veya uluslararası yolcu taşımacılığı yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

1. A1 Yetki Belgesi : Yurtiçi tarifeli veya tarifesiz yapacaklara,…verilir. ” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: 3 Yıl Süreli Yakıt Hariç, 1 adet Sürücüsüz Sedan tipi Otomobil ve 1 adet Sürücülü 4×4 çift kabinli 4+1 kişilik Pick-upın Kiralanması İşi

b) Miktarı ve türü: 3 Yıl Süreli Yakıt Hariç, 1 adet Sürücüsüz Sedan tipi Otomobil ve 1 adet Sürücülü 4×4 çift kabinli 4+1 kişilik Pick-up?ın Kiralanması İşidir. Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: EÜAŞ Alpaslan-1 HES İşletme Müdürlüğü MUŞ

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…

h) İstekliler A1 (A1K) ve K1 taşıma yetki belgesini teklif ekinde sunacaklardır…” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif dosyasında sunulan belge incelendiğinde, Kandemirler Muş Vip Tur. İnş. Nak. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenen ve 14.11.2016-14.11.2021 tarihleri arasında geçerli olan BKN.U-NET.A1.49.137 numaralı A1 yetki belgesinin sunulduğu  görülmüştür.

Ekonomik açıdan en avantajlı 2. teklif sahibi olarak belirlenen istekli tarafından teklif dosyasında sunulan belge incelendiğinde, Kasımoğlu Dan. Taş. İnş. Sos. Hizm. Gıda Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenen ve 18.09.2017-18.09.2022 tarihleri arasında geçerli olan BKN.U-NET.A1.21.193 numaralı A1 yetki belgesinin sunulduğu  görülmüştür.

İdari Şartname’nin 7.1.(h) maddesinde yer alan düzenlemeye göre isteklilerin teklif kapsamında A1 yetki belgesi sunmasına bir engel bulunmadığı, söz konusu düzenlemenin isteklilerce sadece A1K yetki belgesi sunulması gerektiği şeklinde değerlendirilemeyeceği, anılan istekliler tarafından sunulan yetki belgelerinin İdari Şartname’nin 7.1’inci maddesinde yer verilen düzenlemeye uygun olduğu anlaşılmış olup, başvuru sahibinin anılan iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin hazırlanması ve sunulması” başlıklı 30’uncu maddesinde “Teklif mektubu ve geçici teminat da dahil olmak üzere ihaleye katılabilme şartı olarak istenilen bütün belgeler bir zarfa konulur. Zarfın üzerine isteklinin adı, soyadı veya ticaret unvanı, tebligata esas açık adresi, teklifin hangi işe ait olduğu ve ihaleyi yapan idarenin açık adresi yazılır. Zarfın yapıştırılan yeri istekli tarafından imzalanır ve mühürlenir.

Teklif mektupları yazılı ve imzalı olarak sunulur. Teklif mektubunda ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi, teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması, üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması ve teklif mektubunun ad, soyad veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması zorunludur. Mal alımı ihalelerinde, ihale dokümanında alternatif teklif verilebileceğine dair hüküm bulunması halinde, alternatif teklifler de aynı şekilde hazırlanarak sunulur…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılması” başlıklı 56’ncı maddesinde “…(7) Birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunduğu tespit edilen isteklilere ait teklifler değerlendirme dışı bırakılır…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yuvarlama ve aritmetik hata” başlıklı 39’uncu maddesinde “39.1. Birim fiyat teklif cetvelinde iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlar ve analizlerdeki rayiç fiyatlar, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde yazılabilecektir.

39.2. Birim fiyat teklif cetvelinde, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemi için teklif edilen birim fiyatın çarpımı sonucu bulunan tutar, analizlerde de her bir girdi miktarı ile rayicinin çarpımı sonucu bulunan tutar, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde yazılabilecektir. Ancak toplam teklif tutarı, virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.

39.3.Birim fiyat teklif cetvellerinde çarpım ve toplamlarda aritmetik hata yapan istekliler değerlendirme dışı bırakılacaktır. Kısmi teklife açık ihalelerde ise isteklinin aritmetik hata yapılan kısma ilişkin teklifi değerlendirme dışı bırakılacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından sunulan birim fiyat teklif cetvelleri incelendiğinde her bir iş kalemi için öngörülen birim fiyatla belirtilen miktarların çarpılarak o iş kalemine dair tutarın hesaplandığı, söz konusu iş kalemleri tutarlarının toplanarak toplam tutarın bulunduğu, işlemlerde herhangi bir hatanın bulunmadığı, dolayısıyla anılan istekliler tarafından sunulan birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata olmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…

h) İstekliler A1 (A1K) ve K1 taşıma yetki belgesini teklif ekinde sunacaklardır…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. İhale, Kanunun 38 inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin ekonomik açıdan en avantajlı teklif üzerinde bırakılacaktır. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhaleye ait ilanın “İhaleye katılabilme şartları ve istenilen belgeler ile yeterlik değerlendirmesinde uygulanacak kriterler” başlıklı 4’üncü maddesinde “4.1. İhaleye katılma şartları ve istenilen belgeler:

4.1.1.3. İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgeler,

İstekliler A1 (A1K) ve K1 taşıma yetki belgesini teklif ekinde sunacaklardır.” düzenlemesi,

İlanın “Diğer hususlar” başlıklı 14’üncü maddesinde ise “İhale, Kanunun 38 inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin ekonomik açıdan en avantajlı teklif üzerinde bırakılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler; a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini,

b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirildiği tarihi, belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ihale dokümanının teslim alındığı tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi,

…
izleyen günden itibaren başlar…” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan mevzuat hükümlerinden şikâyet başvurusunun ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren on gün içinde yapılacağı, ihale dokümanının ilana yansıyan hükümleri ile ilgili başvurularda sürenin ilk ilan tarihinden itibaren başlayacağı anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibinin A1 (A1K) ve K1 taşıma yetki belgelerinin istenilmesinin ihalede rekabeti daralttığı ve anılan ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması istenilmeksizin sonuçlandırılmaması gerektiğine yönelik iddialarının ihale dokümanının ilana yansıyan hükümlerine yönelik olduğu anlaşılmıştır.

Bu çerçevede, başvuru sahibi tarafından dokümanın ilana yansıyan bahse konu düzenlemelerine yönelik ihalenin ilan tarihi olan 27.05.2020 tarihinden itibaren 10 gün içerisinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 09.07.2020 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunulduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin incelemeye konu iddialarının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin “Teklif edilen araçlara ait motorlu kara taşıtları kasko değer listesi ve özelliklerini gösterir tablo”nun sunulması gerektiği fakat idare tarafından böyle bir belgenin istenilmediği ve istekliler tarafından da teklif ekinde sunulmadığı iddiasına ilişkin ise,

  Başvuru sahibinin anılan iddialarının ihale dokümanına ilişkin olduğu ve söz konusu istekli tarafından EKAP üzerinden 31.05.2020 tarihinde dokümanın indirildiği, bu nedenle şikâyetçinin şikâyet konusu işlemi fark etmesi veya öğrenmesi gereken tarih olan 31.05.2020 tarihini izleyen 10 (on) gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süreyi geçirdikten sonra 09.07.2020 tarihinde idare kayıtlarına alınan şikayet dilekçesinin sunulduğu anlaşılmıştır. Dolayısıyla söz konusu iddialara yönelik başvurunun süresinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, başvuru sahibi tarafından teklif edilen araçlara ait motorlu kara taşıtları kasko değer listesi ve özelliklerini gösterir tablonun isteklilerce teklif ekinde sunulmadığı iddia edilmekle birlikte ihale dokümanının kesinleştiği, kesinleşen ihale dokümanına göre anılan tablonun sunulmasına gerek olmadığı anlaşılmış olup, bahse konu iddianın da yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Ak Grup Sosyal Hizmetler Gıda Temizlik ve İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Maltepe Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/459407 İhale Kayıt Numaralı “23 Ay Süreli Çevre Temizliği İşi İçin Araç ve İş Makinesi Kirama Hizmet Alım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Maltepe Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından 05.10.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “23 Ay Süreli Çevre Temizliği İşi İçin Araç ve İş Makinesi Kirama Hizmet Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Ak Grup Sosyal Hizmetler Gıda Temizlik ve İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin 16.09.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 23.09.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 02.10.2020 tarih ve 43731 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.10.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/1518 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1) 2020/459407 ihale kayıt numaralı ihaleye ait ihale ilanı ve ihale dokümanında işin yürütülmesi için ihtiyaç duyulan 43 adet araçtan 12 adedinde kendi malı şartı arandığı, ihale konusu iş, evsel katı atıkların toplanması, nakli ile cadde ve sokakların makine ile süpürülmesi, yıkanması, kamusal alanların temizlenmesi çevre temizliği için şoförsüz/personelsiz araç kiralanması hizmet alımı işi olmasına rağmen işin gerçekleştirilmesinde öneme sahip olmayan ve iş hacmi içerisinde küçük paya sahip olan araç gruplarının tamamında kendi malı şartının arandığı,

Örneğin; isin gerçekleştirilmesinde asli paya sahip olmayan yol yıkama aracı, mekanik yol süpürme aracı, özel amaçlı vinçli konteyner yıkama aracı, kanca liftli konteyner taşıyıcı kamyon, en az 9 kişilik açık damperli kamyon ve 4×4 kar küreme aracının ihtiyaç adedi 1 adet iken bu araçların tamamına kendi malı olma şartının getirildiği,

Ayrıca söz konusu araçlara sahip olan isteklilerin ilgili araçlara ait teknik özellikleri sağlamasının mümkün olmadığı,

Teknik özelliklerde kesin ifadelere yer verilerek rekabetin engellendiği, idarece araçların teknik özelliklerinin araç ruhsat açıklamasında yer alması gerektiğinin belirtildiği, ancak araçlara ait teknik özelliklerin teknik belgelerle tevsik edilememesinin firmaların ruhsat değişikliğine gitmesi sonucunu doğuracağı,

İhale İlanı’nın 4.3.2’nci maddesinde yer alan düzenlemeye göre; yol yıkama aracının su deposu hacminin 800 lt ve 200 barlık yüksek basınç pompası olması gerektiği; mekanik yol süpürme aracının 4,5 m³ kapasiteye; 4×4 kar küreme aracının ise 2,5 m³ bunker hacmine sahip olması gerektiği, ancak söz konusu düzenlemenin 800 lt su deposu hacmine ve 200 barlık yüksek basınç pompasına, 4,5 m³ kapasiteye ve 2,5 m3 bunker hacmine sahip olmayan araçların sunulamayacağı sonucunu doğurduğu ve bahse konu düzenlemede yer alan kesin ifadeler nedeniyle ihaleye katılımın engellendiği,

Diğer bir ifadeyle, tüm bu araçlarda bir takım özelliklerde net ifadelere yer verilmiş olmasının 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesindeki rekabetin sağlanması ve ihtiyacın uygun şartlarla sağlanmış olması ilkesine aykırılık teşkil ettiği, idarenin söz konusu düzenlemelerle sadece bir firmanın (06 Antika Turz. Taş. Hiz. Ve Tem. İnş. Tic. Ltd. Şti.) ihaleye girmesini amaçladığı,

2) İhale İlanı’nın 4.1.1.3’üncü maddesinde “Ulaştırma Bakanlığı tarafından verilen K1 yetki belgesinin aslı veya noter onaylı sureti ihale dosyasında ibraz edilecektir.” düzenlemesinin yer aldığı,

Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesinin ikinci fıkrasında yetki belgelerinin satılamaz ve devredilemez olduğunun hüküm altına alındığı, aynı Yönetmelik’in 25’inci maddesinde yer alan hüküm gereğince K1 yetki belgesine yalnızca özmal taşıtların kaydedilebildiği, dolayısıyla ihale ilanında Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nde belirtilen diğer yetki belgelerinin de sunulmasının yeterli olacağı yönünde düzenleme getirilmesinin gerektiği,

Düzenlemenin bu haliyle ihaleye yalnızca özmal araçlara sahip firmaların katılımını sağladığı ve ihaleye katılımda tüm araçların K1 yetki belgesine sahip olması istenmek suretiyle ihale konusu işte çalıştırılacak araçların tamamı için isteklinin kendi malı olması şartının getirildiği sonucunun çıkarıldığı ve ihale dokümanında yapılan ilgili düzenlemenin ihaleye katılımı daraltıcı nitelikte olduğu ve mevzuata aykırı olan ihale dokümanı nedeniyle ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

…

b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;

…

6) İhale konusu işin yerine getirilebilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler,

…

İhale konusu işin niteliğine göre yukarıda belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtilir.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik  düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir…” hükmü yer almaktadır.

İhale ilan tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28’inci maddesinde “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez.

(2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41’inci maddesinin birinci fıkrasında “İşin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilir. Makine, teçhizat ve ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması esastır. Ancak idare, işin niteliğinin gerektirdiği hallerde, ihale konusu işin yapılabilmesi için adaya veya istekliye ait olmasını gerekli gördüğü makine, teçhizat ve diğer ekipmanı yeterlik kriteri olarak belirleyebilir. Bu durumda, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, teknik kriterlerine yönelik olarak dokümanda düzenleme yapılmış ise, bu niteliğe yönelik belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

Şikâyete konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: 23 Ay Süreli Çevre Temizliğ İşi İçin Araç ve İş Makinesi Kirama Hizmet Alım İşi

b) Miktarı ve türü: Evsel Katı Atıkların Toplanması, Nakli ile Cadde ve Sokakların Makine ile Süpürülmesi, Yıkanması, Kamusal Alanların Temizlenmesi Çevre Temizliği için Şoförsüz/Personelsiz Araç Kiralanması Hizmet Alımı İşi.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Maltepe İlçesi

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.5.2.

Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu (Büyük) 8 ADET: silindir hacmi asgari 8.900 cc, motor gücü asgari 240 kw, net ağırlığı asgari 11.500 kg, azami yüklü ağırlığı azami 18.000 kg, gövde hacmi 15 m3, arka yükleme haznesi 1,5 m3 toplamda kasa hacmi 15+1,5 m3 kapasiteli hidrolik sıkıştırmalı olacak olup en az 400 lt. – 800 lt. arası yerüstü konteynerlerini kaldırıp boşaltabilecek çöp kamyonu olacaktır. Araçlar haftanın 7 günü, günde 2 vardiya olmak üzere her bir vardiyada 6,5 saat çalışacaktır. Toplamda 8 adet olan araçlardan 2 adedi kendi malı olacaktır.

Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu (Vinç Sistemli) 5 ADET: silindir hacmi asgari 8.900 cc, motor gücü asgari 240 kw, net ağırlığı asgari 12.000 kg, azami yüklü ağırlığı azami 25.000 kg, gövde hacmi asgari 15 m3, arka yükleme haznesi asgari 1,5 m3, toplamda kasa hacmi 15+1,5 m3 veya üstü olacak olup 3 m3 yeraltı çöp konteynerlerini araca monte edilen ve araç standartlarına uygun vinç ekipmanı ile kaldırıp boşaltabilecek özellikte olacaktır. Araç aynı zamanda en az 400 lt. – 800 lt. arası yerüstü konteynerlerini de kaldırıp boşaltabilecek özellikte olacaktır. Araçlar haftanın 7 günü, günde 2 vardiya olmak üzere her bir vardiyada 6,5 saat çalışacaktır. Toplamda 5 adet olan araçlardan 2 adedi kendi malı olacaktır.

Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu (Orta) 5 ADET: silindir hacmi asgari 5.100 cc, motor gücü azami 155 kw, net ağırlığı azami 8.350 kg, azami yüklü ağırlığı azami 15.500 kg, gövde hacmi 11 m3, arka yükleme haznesi 1 m3, toplamda kasa hacmi 11+1 m3 kapasiteli hidrolik sıkıştırmalı olacak olup en az 400 lt. – 800 lt. arası yerüstü konteynerlerini kaldırıp boşaltabilecek çöp kamyonu olacaktır. Araçlar haftanın 7 günü, günde 2 vardiya olmak üzere her bir vardiyada 6,5 saat çalışacaktır. Toplamda 5 adet olan araçlardan 3 adedi kendi malı olacaktır.

Çok Amaçlı, Vinçli Çöp Kamyonu (ÇAÇA) 1 ADET: silindir hacmi asgari 8.900 cc, motor gücü asgari 240 kw, net ağırlığı asgari 17.800 kg, azami yüklü ağırlığı azami 25.000 kg, 20 m3 kapasiteli çöp kasası olacak olup 2400 lt – 3200 lt. yeraltı ve yerüstü ÇAÇA konteynerlerini kaldırıp boşaltabilecek çöp kamyonu olacaktır. Araç haftanın 7 günü, günde 1 vardiya olmak üzere vardiyada 6,5 saat çalışacaktır.

Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu (Küçük) 5 ADET: silindir hacmi asgari 5.100 cc, motor gücü asgari 135 kw, net ağırlığı asgari 6.400 kg, azami yüklü ağırlığı azami 9.800 kg, gövde hacmi 8 m3, arka yükleme haznesi 1 m3, toplamda kasa hacmi 8+1 m3 kapasiteli hidrolik sıkıştırmalı olacak olup 400 lt. – 800 lt. arası yerüstü konteynerlerini kaldırıp boşaltabilecek çöp kamyonu olacaktır. Araçlar haftanın 7 günü, günde 2 vardiya olmak üzere her bir vardiyada 6,5 saat çalışacaktır.

Yol Yıkama Aracı (VAN Tipi) 1 ADET: silindir hacmi asgari 1.900 cc, motor gücü azami 100 kw, net ağırlığı asgari 2.600 kg, azami yüklü ağırlığı azami 3.400 kg olacaktır.180 derece hareket edebilen hortum makarası bulunacaktır. 800 lt su deposu olacaktır. Basınç regülatörlü 200 barlık yüksek basınç pompası olacaktır. 120 metreye kadar yüksek basınçlı su hortumu olacak 70 dereceye kadar sıcaklıkta su ile temizlik yapılabilecektir. Yeni geliştirilmiş su soğutma egzoz sistemi ile araç içerisinde daha kontrollü sıcaklık ve daha az gürültü oluşmasına göre tasarlanmış olmalıdır. Kanal açma nozulu 120 metre mesafeye kadar olan kanallarda kullanılmalıdır. Aracın önünde bulunacak olan sulama çubuğu ile yol yıkaması yapılabileceği gibi kanal temizliği, duvar yazıları çıkarma, afiş sökme, çöp konteynerleri yıkama gibi hizmetlerde de kullanabilecek özellikleri taşıyacak araç olmalıdır. Yüksek basınçlı sıcak sulu, çok maksatlı yol yıkama makinesi, kuka, afiş sökme, temizlik, dezenfekte, kanal açma, van tipi kamyonet ibareleri aracın ruhsatın da yer alacaktır. Araç haftanın 6 günü, günde 2 vardiya olmak üzere her bir vardiyada 6,5 saat çalışacaktır. Kendi malı olacaktır.

Vakumlu Yol Süpürme Aracı (Büyük) 1 ADET: silindir hacmi azami 4.500 cc, motor gücü asgari 150 kw, net ağırlığı asgari 11.000 kg, azami yüklü ağırlığı azami 15.000 kg, 6 m3 kapasitesine sahip olacaktır. Su tankı 1500 lt. süpürme genişliği 220 cm, süpürme sistemi sol direksiyonlu, çift yandan vakumlu olacaktır. Yardımcı motor en az 95 hp 4 silindirli su soğutmalı, fırçalar sağ yan, sol yan, orta fırçalı, projektör sağ ve sol yanlarda birer adet olacaktır. Araç haftanın 6 günü, günde 1 vardiya olmak üzere her bir vardiyada 6,5 saat çalışacaktır.

Mini Damper Kasalı Çöp Toplama Kamyoneti 4 ADET: silindir hacmi asgari 1.900 cc, motor gücü asgari 100 kw, asgari 3 m3 hacimli, net ağırlığı asgari 2.700 kg, azami yüklü ağırlığı azami 3.500 kg olacaktır. Araç haftanın 7 günü, günde 2 vardiya olmak üzere her bir vardiyada 6,5 saat çalışacaktır.

Vakumlu Yol Süpürme Aracı (Küçük, İş Makinesi) 1 ADET: Motor gücü asgari 100 hp 4 silindirli olacaktır. Çöp haznesi azami 2 m3 paslanmaz çelikten olacaktır. Hidrostatik Kompakt Tip Vakumlu Yol Süpürme Makinası, Su tankı en az 360 lt. Su pompası elektrikli olacak olup en az 3,8 bar olacaktır. Süpürme genişliği en az 1700 mm, Süpürme kapasitesi en az 43500 m2/saat, emiş hortum çapı en az 200 mm, çöp boşaltma yüksekliği en az 1400 mm, kamera sistemi vakum ağzı görüntüleme ve geri görüş olacaktır. Fan kapasitesi en az 6200 m3/saat, fan tahriki hidrolik olacaktır. Yürüyüş sistemi 4 akstan hareketli manevra kabiliyetli, emiş ağzı genişliği en az 800 mm, fırça süpürme çapı en az 720 mm, yağ tankı kapasitesi 60 lt, yakıt tankı kapasitesi 80 lt, dingil mesafesi en az 1800 mm, araç genişliği en az 1300 mm, araç yüksekliği en az 2000 mm, araç uzunluğu en az 4600 mm, araç ağırlığı azami 3300 kg, çalışma hızı 10 km/h, seyahat hızı 25 km/h, klima sistemi olacaktır. Araç haftanın 6 günü, günde 1 vardiya olmak üzere her bir vardiyada 6,5 saat çalışacaktır.

Mekanik Yol Süpürme Aracı 1 ADET: silindir hacmi asgari 5.100 cc, motor gücü azami 140 kw, net ağırlığı asgari 3.500 kg, azami yüklü ağırlığı azami 10.000 kg, 4,5 m3 kapasitesine sahip 3 silindirli su soğutmalı en az 55 kw gücünde dizel motoru olacaktır. Çöp toplama haznesi hidrolik olarak damper sistemine 50 derece devrilme açısıyla yana çöp boşaltma yapabilmelidir. Çöp haznesi dikey hareketi bir forklift sistemi ile tek hidrolik silindir tarafından kontrol edilebilmelidir. Çöp haznesi lift kapasitesi en az 5.400 kg olmalıdır. Çöp toplama haznesi çöp kamyonlarına veya yol kenarlarında ki çöp konteynerlarına boşaltma yapabilecek şekilde en az 480 mm ile en az 2.800 mm aralığında boşaltma yüksekliğine sahip olmalıdır. Çöp haznesi lift sistemine bağlı silindir ile yukarı doğru hareket etmeli ve uygun yükseklikte durmalıdır. Hazne kapağı sağ ve sol tarafta 2 adet silindir ile açılmalı yine hazne altında 2 adet silindir ile kazan devirme işlemi ile çöp boşaltım yapılabilmelidir. İşlemler PLC sistemi ile otomatik ve panel üzerinde manuel olarak yapılabilmelidir. Su deposunun kapasitesi en az 1000 lt olmalıdır. En az 20 adet su fiskiyeleri ile Araç süpürme yaparken toz kalkmasını engelleyen fırçalar üzerine püskürtme yapmalıdır. Çöp haznesini ve aracın yıkanması için en az 10 metre hortum uzunluğuna sahip yıkama tabancası olacaktır. 2 adet yan fırça, 1 adet arka fırça olacaktır. Süpürme genişliği en az 2700 mm olacaktır. Arka fırça çapı en az 850 mm, en az 1450 mm uzunluğunda olacak konveyor sistemi süpürme ve yola göre birlikte hareket edebilmelidir. Yan fırçalar en az 760 mm çapında olmalıdır. Yan fırçaların yüksekliği, açı ve süpürme konumu oransal olarak panel üzerinden ayarlanabilmelidir. Arka fırça elevatör sistemi ve yan fırça hareketlerini hidrolik motor ile sağlayabilmeli ve gerektiğinde hız ayarı yapılabilmelidir. Yan fırçalar ile süpürülen cisimler arka fırça hizasına yönlendirmeli ve arka fırça ile elevatör sistemi içerisine kauçuk yönlendirme levhaları ile taşınarak Elevatör sistemi ile süpürülen çöpler çöp haznesine aktarılmalıdır. Konveyor sistemi basınç ayar şalteri kullanılarak çöp sıkışması halinde tersine hareketi sağlayacak şekilde çalışma yapabilmelidir. Aracın fırçalarının yere baskısının ayarı kabin içerisindeki ekrandan elektroniksel olarak ayarlanabilmeli ve sağa sola aşağı yukarı hareketleri sürücü kabinindeki joystickler ile kontrol edilebilmelidir. Ağır hizmet tipi hidrolik tertibatlı konveyör bantlı kamyon üzeri 4,5 m3 çöp hazneli mekanik yol süpürme aracı ibaresi ruhsatında yer alacaktır. Araç haftanın 6 günü, günde 1 vardiya olmak üzere her bir vardiyada 6,5 saat çalışacaktır. Kendi Malı Olacaktır.

Yol Yıkama Aracı (Büyük) 1 ADET: silindir hacmi asgari 8.900 cc, motor gücü asgari 240 kw, net ağırlığı asgari 8.600 kg, azami yüklü ağırlığı azami 18.000 kg olacaktır. 9.000 lt – 10.000 lt. arası su tankına sahip olacaktır. Tankın pompaya yakın bir yerinde su miktarını gösteren gösterge olacaktır. Su pompası 2900 dev/dak’da 10 atmosfer basınçlı, 1500 lt/dk, 90 ton/saat su basabilecek kapasiteye sahip olacaktır. Yüksek basınç pompası en az 150 bar, 153 lt/dk debiye, 1000 dev/dak ile çalışır özellikli olacaktır. Pompa üzerinde alçak basınçlı ön yol sulama ve yıkama fıskiyeleri, şoför mahalinden kumandalı olacaktır. Aracın yanda yüksek basınca dayanaklı hortum sarma makarası ve üzerine sarılı en az 25 mt. Yüksek basınçlı su hortumu olacaktır. Araç haftanın 6 günü, günde 1 vardiya olmak üzere her bir vardiyada 6,5 saat çalışacaktır.

Yol Yıkama Aracı (küçük) 2 ADET: silindir hacmi asgari 5.100 cc, motor gücü azami 140 kw, net ağırlığı asgari 4.600 kg, azami yüklü ağırlığı azami 9.800 kg olacaktır. 5.000 lt – 6.000 lt. arası su tankına sahip olacaktır. Tankın pompaya yakın bir yerinde su miktarını gösteren gösterge olacaktır. Su pompası 2900 dev/dak’da 10 atmosfer basınçlı, 1500 lt/dk, 90 ton/saat su basabilecek kapasiteye sahip olacaktır. Yüksek basınç pompası en az 130 bar, 170 lt/dk debiye, 1000 dev/dak ile çalışır özellikli olacaktır. Pompa üzerinde alçak basınçlı ön yol sulama ve yıkama fıskiyeleri, şoför mahalinden kumadanlı olacaktır. Aracın yanda yüksek basınca dayanaklı hortum sarma makarası ve üzerine sarılı en az 25 mt. Yüksek basınçlı su hortumu olacaktır. Araç haftanın 6 günü, günde 2 vardiya olmak üzere her bir vardiyada 6,5 saat çalışacaktır. Toplamda 2 adet olan araçlardan 1 adedi kendi malı olacaktır.

Özel Amaçlı Vinçli Konteyner Yıkama Aracı 1 ADET: silindir hacmi asgari 8.900 cc, motor gücü asgari 240 kw, net ağırlığı asgari 11.800 kg, azami yüklü ağırlığı azami 18.000 kg olacaktır. Uzaktan kontrol edilebilen vinçli tam otomatik yer altı ve yer üstü çöp konteyner yıkama ve dezenfekte sistemi, mantar ve kanca ataçmanlı, temiz su haznesi 6500 lt, atık su haznesi 3400 lt. en fazla 3m3 yeraltı çöp konteyner sistemlerini ve 2400 lt.–5000 lt. yerüstü ÇAÇA konteynerler sistemlerini yıkayabilecek üniteye sahip özellikte olmalıdır. Çok amaçlı yer altı ve yer üstü konteyner yıkama ve dezenfekte aracı vinç sistemli çaça ibaresi ruhsatında yer alacaktır. Araç haftanın 6 günü, günde 2 vardiya olmak üzere her bir vardiyada 6,5 saat çalışacaktır. Kendi malı olacaktır.

Konteyner Yıkama Aracı (Yerüstü Konteynerler İçin) 2 ADET: Silindir hacmi asgari 8.900 cc, motor gücü asgari 240 kw, net ağırlığı asgari 10.700 kg, azami yüklü ağırlığı azami 18.000 kg olacaktır. Temiz su kapasitesi 6.000 lt, pis su kapasitesi 6.000 lt olacaktır. Aracın üst yapısı Kompozit özelliğine sahip olacaktır. Yıkama bölümünde 300 lt. hacimli çamur çökeltme haznesi ve 240 mm. Temizleme kapağı bulunmalıdır. 30 lt. basınçlı tüp, 200 lt. depolama hazneli dezenfekte sıvısı deposu ile 10 mt. Hortum ve ilaçlama tabancası bulunmalıdır. Araçtan bağımsız benzinli motor ile çalışabilen max. 250 bar kapasiteli 10 mt. Hortum ve yıkama tabancalı yıkama ünitesi bulunmalıdır. Max. 51 lt. kapasiteli dişli hidromotor tahrikli, max. 70 lt. debi ve max. 150 bar basınçlı su pompası bulunacaktır. Max. 25 lt. kapasiteli pistonlu hidromotor tahrikli, pis su tahliye motoru olacaktır. Aracın her iki yanından kumanda butonları bulunacak olup çalışma esnasındaki işlemler PLC kontrolü ile otomatik olarak veya butonlar üzerinden manuel olarak yapılacaktır. Aracın sağ veya sol yanında PLC üzerinden veri kontrolü sağlayan dijital ekran bulunmalıdır. Konteyner Dış yıkama haznesi duvarlarında ve arka kapakta, en az 10 adet sulama nozullu ile pnömatik olarak aşağı yukarı doğrusal hareketli olarak yıkama yapabilmelidir. 6.000 lt temiz, 6.000 lt atık su kapasiteli kompozit konteyner yıkama ekipmanlı kamyon ibaresi ruhsatında yer alacaktır. Araç haftanın 6 günü, günde 2 vardiya olmak üzere her bir vardiyada 6,5 saat çalışacaktır. Toplamda 2 adet olan araçlardan 1 adedi kendi malı olacaktır.

Kanca Liftli Konteyner Taşıyıcı Kamyon(Kayar Kasalı) 1 ADET: Silindir hacmi asgari 8.900 cc, motor gücü asgari 240 kw net ağırlığı asgari 12.300 kg, azami yüklü ağırlığı asgari 32.000 kg olacaktır. Yük alırken aracın kalkmaması için şasenin arka ucuna tekerlekli ve hareketli bir mesnet ilave edilmelidir. Hidrolik pompa eğik eksenli pistonlu ve 80 cc lik olmalıdır. Sistemin şoför mahallinden kullanılmasını sağlayan kumanda paneli bulunacaktır. Kumanda kolu elektro pnömatik sistemli olacaktır. Kanca vinci konteynera iki yerden sabitlenmelidir. Kancada kendiliğinden kilitleme mekanizması ve yaylı kilit sistemi ile damperleme yaparken konteynerı tutan mekanizma olacaktır. Maksimum çalışma basıncı 300 bar, devreye alınma esnasında PTO nun aktif olduğunu belirten uyarı alarmı olmalıdır. Yağ tankı içerisinde dönüş filtresi bulunmalıdır. Tüm dönel parçalarda gresörlük bulunmalıdır. Vincin kaldırma kapasitesi en az 35 ton olmalıdır. Aracın kasa üstü otomatik sistemli brandalı ile kapanıp açılabilecek şekilde olacaktır. Aracın kasa arka kapağı atık döküm esnasında hidrolik desteği ile otomatik kapanıp açılabilecek şekilde olacaktır. Araç haftanın 6 günü, günde 1 vardiya olmak üzere her bir vardiyada 6,5 saat çalışacaktır. Kendi malı olacaktır.

Lastik Tekerlekli Kazıcı Yükleyici 1 ADET: Asgari 80 hp motor gücünde olacaktır. Lastik tekerlekli yükleyici kazıcı özellikte arka kepçeli ayrıca kırıcı ekipmanına sahip özellikte olacaktır. İş Makinası, haftanın 6 günü, günde 1 vardiya ve vardiyada 6,5 saat çalıştırılacaktır.

En Az 9 Kişilik Açık Damperli Kamyon 1 ADET: Toplu çalışma ekibi ve pazar ekibinin kullanımına verilmek üzere 9 kişilik açık kasa damperli kamyonun silindir hacmi asgari 2.900 cc, motor gücü asgari 132 kw, net ağırlığı azami 2.600 kg, azami yüklü ağırlığı asgari 5.200 kg, katar ağırlığı azami 8.700 kg, dingil uzaklığı asgari 4.300 mm, dingil aralığı azami 4.400 mm, uzunluk azami 7.400 mm, genişlik azami 2.100 mm olacaktır. Yan kapaklar açılır, arka kapak yana ve alttan açılır olacaktır. Damper sistemi hidro elektrik sistemli, damper şoför kabininden kumandalı olacaktır. Damper çalışırken araç 10 km hızı aşmayacaktır. Araç seyir halindeyken damper otomatik kitlenecektir. Hidrolik damperli açık saç kasa olacaktır. Araç haftanın 5 günü, günde 2 vardiya olmak üzere her bir vardiyada 6,5 saat çalışacaktır. Kendi malı olacaktır.

4×4 Kar Küreme Aracı 1 ADET: silindir hacmi azami 3.000 cc, motor gücü azami 140 kw, net ağırlığı asgari 4.400 kg, azami yüklü ağırlığı azami 5.500 kg olacaktır. Tuz haznesi 2,5 m3 bunker hacimli olacaktır. 2 mm kalınlığında ST37 Malzemeden imal edilmiş olmalıdır. Serpme tertibatı paslanmaz çelikten olmalı. Tuz serpici araca monteli ve çalışma durumundayken serpme ünitesinin yerden yüksekliği en az 285 mm en fazla 310 mm olmalıdır. 304 kalite Cr-Ni paslanmaz çelik malzemeden imal edilmiş 5 kanatlı serpme tablası olacaktır. Homojen serpme sağlayacaktır. Araç 0-60 km/saat hız aralığında serpme yapabilecektir. Serpme genişliği 1-9/3-12 metre arasında en fazla birer metrelik kademelerle manuel olarak valften ayarlanabilir olacaktır. Hidrolik tahrik ve kumanda sistemi, hidrolik pompa, taşıyıcı tahrik hidrolik motorları, debi ayar valfleri, elektronik kumanda sistemi, hidrolik tank, hidrolik hortumlar ve diğer hidrolik aksamlardan oluşacaktır. hidrolik sistem hareketini en az 15 hp marşlı, şarjlı ve dizel motordan alacaktır. tuz yükleme esnasında topak tuzların ayıklanması amacıyla hazne üzerinde kolayca sökülüp takılabilir bir ızgara teli bulunacaktır. ızgara delikleri en fazla 50×50 mm. olacaktır. haznede ki tuzun yağıştan etkilenmemesi için hazne üzerinde toplanır tipte su geçirmez malzemeden yapılmış uygun dayanımda branda olacaktır. Brandayı açmak ve kapatmak için uygun bir mekanizma olacak ve bu işlem araç üzerine çıkmayı gerektirmeden yerden yapılabilecektir. Tuz haznesine ulaşmayı sağlayacak tutamaklı katlanabilir tip portatif bir merdiven bulunacaktır. Kar bıçağı polietilen veya ST52 çelik gövdeli küreme bıçak kısmı 3 parçalı olacaktır. kar bıçağı çalışma hızı 20-60 km/saat civarında olacaktır. kar bıçağı boyutları genişlik en az 2400 mm, yükseklik en az 800 mm, ağırlığı en fazla 600 kg olacaktır. Çok parçalı bıçaklarda aşınma uçları bağlantısı kolay sökülüp takılabilir tip olacaktır. Bıçak hidrolik sistemi kar bıçağı hareket fonksiyonları için hidrolik güç araca takılan elektrik motorlu güç ünitesinden sağlayacaktır. Bıçağı aşağı ve yukarı hareket ettirecek çift tesirli hidrolik silindir olacaktır. Araç haftanın 6 günü, günde 1 vardiya olmak üzere her bir vardiyada 6,5 saat çalışacaktır. (Yıl içerisinde, kış dönemine denk gelen 3 aylık sürede çöplerin cadde ve sokaklardan alınabilmesi için kar ve buzlanma ile mücadele amacıyla kullanılacaktır, diğer 9 aylık sürede eski ev eşyası, moloz, park ve bahçe atığı toplama işinde kullanılacaktır.) Kendi malı olacaktır.

Vİnçli İlaveli Açık Kasa Damperli Kamyon 3 ADET: silindir hacmi asgari 2.900 cc, motor gücü asgari 100 kw, net ağırlığı asgari 3.600 kg, azami yüklü ağırlığı azami 10.000 kg, çalışanların moloz çuvallarını elle kaldırıp araç kasasına yükleme işleminde elle kaldırma işinin ortadan kaldırılması için vinç ilavesi ve vince bağlı sepet vasıtasıyla moloz çuvallarını araç kasasına aktarmayı sağlayacak şekilde olan araçlar haftanın 6 günü, günde 1 vardiya olmak üzere her bir vardiyada 6,5 saat çalışacaktır.

Lift ilaveli Çift Kabin Kapalı Kasa Kamyon/Kamyonet 2 ADET: silindir hacmi asgari 1.900 cc, motor gücü asgari 90 kw, net ağırlığı asgari 2.000 kg, azami yüklü ağırlığı asgari 3.000 kg, Konteyner tamir araçlarının her ikisinde, arızalı konteynerlerin bölgeden çekilmesi, tamirli ve yeni konteynerlerin bölgeye sevki için araçların arka kısımlarında lift sistemi olacak, arızalı ve yeni konteynerlerin elle kaldırılmadan araca yüklenilmesi sağlanacaktır. Konteyner tamir araçları kapalı kasa olacak ve aynı zamanda konteynerde yaşanan arızalara hızlıca müdahale etmek amacıyla araçta jeneratör, kaynak makinası, taşlama ve kesme makinası ile tamir bakım için gerekli tüm alet ve ekipmanlar bulundurulacaktır. Araç haftanın 5 günü, günde 1 vardiya olmak üzere her bir vardiyada 6,5 saat çalışacaktır.

İstekliler tarafından, kendi malı istenen araçlara ait ruhsatlar ve bu araçlara ait TSE belgeleri, araç kapasite, güç ve teknik özelliklerine ait dokümanlar teklif ile birlikte sunulacaktır.

İsteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilir. Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş makine ve ekipman, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiraların ödendiğinin belgelenmesi şartı ile adayın veya isteklinin kendi malı sayılır.” düzenlemesi,

23 Ay Süreli Çevre Temizliği İşi İçin Araç ve İş Makinesi Kiralama Hizmet Alım İşine Ait Teknik Şartname’nin “Kiralanan Araç ve İş Makinesi Tablosu” başlıklı 6’ncı maddesinde “Yüklenici söz konusu işi şartname hükümlerine göre eksiksiz olarak yerine getirebilmek için aşağıda Tablo 1’ de belirtilen sayıda ve teknik donanımda araç ve iş makinesini çalışır vaziyette göreve hazır bulunduracaktır. Araç ve iş makinesine ait liste ve miktarlar aşağıdaki tabloda belirtilmiştir. Kendi malı araç sayısı toplam 47 adet olan araç sayısına dahildir. Araçların çalışma programı aşağıda Tablo 2’ de ayrıca belirtilmiştir.

düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Kiralanan Araçlar ve İş Makinesinin Özellikleri ve Vardiya Tanımları” başlıklı 7’nci maddesinde “Araç ve iş makinelerine ait özellikler aşağıda maddeler halinde belirtildiği gibidir. Bunun dışında vardiya saatleri vatandaş talebi, mevsimsel şartlar, mecburi haller vb. sebeplerle değişiklik gösterebilir. Bu sebeple vardiya saatlerindeki değişiklikler idare tarafından yükleniciye bildirilecek olup bu vardiya saatleri aralığında göreve çıkan araçlar üzerinden hakediş ödemesi yapılacaktır.

…

6- Yol Yıkama Aracı (VAN Tipi) 1 ADET: silindir hacmi asgari 1.900 cc, motor gücü azami 100 kw, net ağırlığı asgari 2.600 kg, azami yüklü ağırlığı azami 3.400 kg olacaktır. 180 derece hareket edebilen hortum makarası bulunacaktır. 800 İt su deposu olacaktır. Basınç regülatörlü 200 barlık yüksek basınç pompası olacaktır…Kendi malı olacaktır.

…

10- Mekanik Yol Süpürme Aracı 1 ADET: silindir hacmi asgari 5.100 cc, motor gücü azami 140 kw, net ağırlığı asgari 3.500 kg, azami yüklü ağırlığı azami 10.000 kg, 4,5 m3 kapasitesine sahip 3 silindirli su soğutmalı en az 55 kw gücünde dizel motoru olacaktır. Çöp toplama haznesi hidrolik olarak damper sistemine 50 derece devrilme açısıyla yana çöp boşaltma yapabilmelidir…Kendi Malı Olacaktır.

…

18- 4×4 Kar Küreme Aracı 1 ADET: silindir hacmi azami 3.000 cc, motor gücü azami 140 kw, net ağırlığı asgari 4.400 kg, azami yüklü ağırlığı azami 5.500 kg olacaktır. Tuz haznesi 2,5 m3 bunker hacimli olacaktır… Kendi malı olacaktır…” düzenlemesi yer almaktadır.

07.09.2020 tarihli İhale İlanı’nın 4.3.2’nci maddesinde yukarıda yer verilen İdari ve Teknik Şartname düzenlemeleriyle benzer düzenlemenin yer aldığı görülmüştür.

Yukarıda anılan mevzuat hükümlerinden, işin ifasında kullanılacak olan araçların isteklilerin kendi malı olmasının istenilmemesinin esas olduğu, ancak idarenin işin niteliği ve gereksinimlerine uygun olarak takdir yetkisini kullanarak gerekli gördüğü araçları isteklinin kendi malı olarak isteyebileceği ve buna ilişkin yeterlik belgelerinin teklifleri ile birlikte sunulmasının zorunlu tutulabileceği belirtilmiş olmakla birlikte idarenin bu takdir yetkisinin sınırsız olmadığı ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde yer alan rekabet ve kamu menfaati ilkeleri ile sınırlandırıldığı anlaşılmaktadır.

22.10.2020 tarihli kesinleşen ihale komisyonu kararı incelendiğinde, EKAP üzerinden 23 adet ihale dokümanı indirildiği, ihaleye 4 isteklinin katıldığı, 1 isteklinin sunulan araçlara ait ruhsat ve teknik özellikleri gösterir herhangi bir belge ve K1 yetki belgesi sunmadığı, 1 isteklinin sunulan araçlara ait ruhsat ve teknik özellikleri gösterir herhangi bir belge, K1 yetki belgesi sunmadığı ve sunmuş olduğu iş deneyim belgesinin ihalede sağlaması gereken asgari tutarı karşılamadığı gerekçesiyle, diğer bir isteklinin ise sunulan araçlara ait ruhsat ve teknik özellikleri gösterir herhangi bir belge sunmadığı ve sunmuş olduğu iş deneyim belgesinin ihale konusu iş ve benzer işe uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin tek geçerli teklif sahibi 06 Antika Turz. Taş. Hiz. ve Tem. Tic. Ltd. Şti.nin üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

İhale konusu iş kapsamında 47 adet aracın kiralanacağı, bu araçlardan yukarıda özellikleri ayrıntılı şekilde belirtilen 15 aracın isteklilerin kendi malı olmasının istenildiği, bu araçlara sahip olunduğuna ilişkin belgelerin teklif içerisinde sunulması gerektiği, söz konusu belgelerin sunulmaması durumunda isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağı anlaşılmıştır.

İdare tarafından şikâyete verilen cevap yazısı incelendiğinde, söz konusu araçların kendi malı olarak istenilmesinin idarenin ihtiyacını karşılamaya yönelik olduğu, bu hususun idarenin takdir yetkisi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, ihale konusu işte çalıştırılması öngörülen araçların teknik özelliklerinin öncelikle araçların verimliliği ve fonksiyonelliği esas alınarak belirlendiği ve ihale konusu işin gerçekleştirileceği bölgenin coğrafik, iklimsel ve imar yapılanması kriterleri dikkate alındığı, özel imalat gören ve ilgili hizmet işine uygun olarak özel dizayn edilen araçların herhangi bir markaya veya firmaya yönelik olmadığı, aksine idare ihtiyacının ivedilikle karşılanmasına imkân sunan ve isteklilere fırsat eşitliği yaratan bir düzenleme olduğu gerekçesiyle idarenin şikâyet başvurusunu reddettiği görülmüştür.

Başvuru sahibinin “idarece araçların teknik özelliklerinin araç ruhsat açıklamasında yer alması gerektiğinin belirtildiği, ancak araçlara ait teknik özelliklerin teknik belgelerle tevsik edilmemesinin firmaların ruhsat değişikliğine gitmesi sonucunu doğuracağı” iddiasına yönelik yapılan incelemede, İdari Şartname’nin 7.5.2’nci maddesinde “İstekliler tarafından, kendi malı istenen araçlara ait ruhsatlar ve bu araçlara ait TSE belgeleri, araç kapasite, güç ve teknik özelliklerine ait dokümanlar teklif ile birlikte sunulacaktır.” düzenlemesinin yer aldığının belirlendiği, bu durumda kendi malı istenilen araçlara ait ruhsatlarla birlikte teknik dokümanlarında sunulacağı anlaşıldığından bahse konu iddia yerinde bulunmamıştır.

İhale dokümanı incelendiğinde, şikâyete konu edilen ve 1’er adet istenilen yol yıkama aracı (van tipi), mekanik yol süpürme aracı ve 4×4 kar küreme aracının isteklinin kendi malı olması yönünde ihale dokümanında düzenleme yapıldığı anlaşılmıştır.

İdari ve Teknik Şartname’nin 7’nci maddesinde yer alan ve bahse konu araçların şikâyete konu edilen teknik özelliklerine yönelik yapılan düzenlemelerde;

– Yol yıkama aracının (van tipi) “…800 lt su deposu olacaktır. Basınç regülatörlü 200 barlık yüksek basınç pompası olacaktır…”,

– Mekanik yol süpürme aracı “…4,5 m3 kapasitesine sahip…”,

-4×4 kar küreme aracı “…Tuz haznesi 2,5 m3 bunker hacimli olacaktır…” ifadelerinin yer aldığı görülmüştür.

Anılan mevzuat hükümleri ile İdari Şartname ve Teknik Şartname’de yer alan ve şikâyete konu edilen teknik özelliklere yönelik söz konusu düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde,  idarenin ihale konusu işte çalıştırılacak şikâyete konu edilen yol yıkama aracı (van tipi), mekanik yol süpürme aracı ve 4×4 kar küreme aracına ilişkin yukarıda belirtilen su deposu, basınç pompası, kapasite ve tuz haznesi hacmiyle ilgili teknik kriterleri belirlediği, bu belirlemeyi yaparken “en az”, “en fazla” kelimesi kullanılmak suretiyle araçların su deposu, basınç pompası, kapasite ve tuz haznesi hacmiyle ilgili alt/üst sınırın belirlemediği, diğer bir ifadeyle söz konusu teknik özelliklere ilişkin olarak idarece net ve kesin bir belirlemenin yapıldığı tespit edilmiştir.

Başvuruya konu ihalede EKAP üzerinden 23 adet ihale dokümanı indirilmesine karşın 22.10.2020 tarihli kesinleşen ihale komisyonu kararına göre ihalede tek geçerli teklifin bulunduğu, ihaleye teklif veren 3 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçeleri arasında İdari Şartname’nin 7.5.2’nci maddesi gereğince sunulması istenilen kendi malı olması istenilen araç ve makinalara yönelik ruhsat, teknik özellikleri gösteren belgelerin sunulmadığı hususunun yer aldığı görülmüş olup, bahse konu düzenlemelerin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde yer alan temel ilkelerin zedelenmesine sebebiyet verdiği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin bu husustaki iddialarının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu’nun “Yetki belgesi alma zorunluluğu ve taşıma hizmeti” başlıklı 5’inci maddesinde “Taşımacılık, acentelik ve taşıma işleri komisyonculuğu ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapılabilmesi için Bakanlıktan yetki belgesi alınması zorunludur.” hükmü,

08.01.2018 tarihli ve 30295 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “(1) 4925 sayılı Kanunda belirtilen tanımlara ek olarak bu Yönetmelikte geçen;

…

üüü) Yetki belgesi: Bu Yönetmelik kapsamında faaliyette bulunacak gerçek ve tüzel kişilere çalışma izni veren ve Bakanlıkça düzenlenen belgeyi,

…

ifade eder.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Yetki belgesi alma zorunluluğu” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) Bu Yönetmelik kapsamına giren taşımacılık, acentelik, taşıma işleri komisyonculuğu, taşıma işleri organizatörlüğü, nakliyat ambarı işletmeciliği, kargo işletmeciliği, lojistik işletmeciliği, dağıtım işletmeciliği, terminal işletmeciliği ve benzeri faaliyetlerde bulunacak gerçek ve tüzel kişilerin yapacakları faaliyetlere uygun olan yetki belgesini/belgelerini Bakanlıktan almaları zorunludur.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Yetki belgesi türleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “… (2) B türü yetki belgesi: Otobüsle yurtiçi ve/veya uluslararası yolcu taşımacılığı veya hususi taşımacılık yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Bu belgelere 24 üncü maddenin ikinci fıkrasının (m) bendindeki şartları haiz otomobiller de kaydedilebilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

…

b) B2 yetki belgesi: Ticari ve tarifesiz yapacaklara,

…

verilir.

(3) C türü yetki belgesi: Yurtiçi ve/veya uluslararası eşya taşımacılığı veya hususi taşımacılık yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

…

b) C2 yetki belgesi: Ticari amaçla yapacaklara,

…

verilir.

(4) D türü yetki belgesi: Otobüsle tarifeli veya tarifesiz yurtiçi yolcu taşımacılığı veya hususi taşımacılık yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Bu belgelere 24 üncü maddenin ikinci fıkrasının (m) bendindeki şartları haiz otomobiller de kaydedilebilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

…

b) D2 yetki belgesi: Ticari ve tarifesiz olarak yapacaklara,

…

ç) D4 yetki belgesi: Ticari olarak,  taşıma mesafesine bakılmaksızın iliçi ve 100 kilometreye kadar olan şehirlerarası tarifeli ve tarifesiz olarak yapacaklara,

verilir.

…

(8) K türü yetki belgesi: Yurtiçi eşya taşımacılığı veya hususi taşımacılık yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

a) K1 yetki belgesi: Ticari amaçla eşya taşımacılığı yapacaklara,

…

verilir.

(9) L türü yetki belgesi: Ticari amaçla lojistik işletmeciliği yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Faaliyetin şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

a) L1 yetki belgesi: Yurtiçi yapacaklara,

b) L2 yetki belgesi: Yurtiçi ve/veya uluslararası yapacaklara,

verilir.

…

(13) R türü yetki belgesi: Ticari amaçla eşya taşımacılığı alanında taşıma işleri organizatörlüğü yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Faaliyetin şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

a) R1 yetki belgesi: Yurtiçi yapacaklara,

b) R2 yetki belgesi: Yurtiçi ve/veya uluslararası yapacaklara,

verilir.” hükmü,

“Mevzuata uygun taşımacılık, yetki belgelerinin devredilemeyeceği ve genel yasaklar” başlıklı 9’uncu maddesinde “(1) Karayolu taşımacılık faaliyetlerinin ikili ve çok taraflı uluslararası anlaşma ve sözleşmelere, Kanuna, bu Yönetmeliğe ve ilgili diğer mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmesi esastır.

(2) Yetki belgeleri, satılamaz ve devredilemez.

(3) Bir taşıt belgesine kayıtlı olmayan taşıtların terminallere, yükleme veya boşaltma noktalarına girişlerine ve çıkışlarına, sınır kapılarından ise çıkışlarına, 66 ncı maddede belirtilen yetkili görevliler tarafından izin verilmez. Bu durumdaki taşıtlarda bulunan yolcuların ve eşyaların aktarılmasına ise, taşıtlar uygun yerlere alınarak izin verilir..” hükmü,

“Yetki belgesi sahiplerinin ortak yükümlülükleri” başlıklı 40’ıncı maddesinde “… (17) Yetki belgesi sahipleri, almış oldukları yetki belgesinin kapsamı dışında faaliyette bulunamazlar. Bu fıkraya aykırı hareket edenlere, Kanunun 26 ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen miktarda idari para cezası uygulanır…” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “…(4) İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgelerin adaylar veya istekliler tarafından sunulmasına ilişkin hükümlere, ilan ve ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilir. İş ortaklarının her birinin söz konusu belgeleri ayrı ayrı sunması, konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmına ilişkin belgeleri sunması zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

İhale İlanı’nın “İhaleye katılabilme şartları ve istenilen belgeler ile yeterlik değerlendirmesinde uygulanacak kriterler” başlıklı 4’üncü maddesinde “4.1.1.3. İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgeler;

Ulaştırma Bakanlığı tarafından verilen K1 Yetki Belgesinin aslı veya noter onaylı sureti ihale dosyasında ibraz edilecektir…” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…

h) Ulaştırma Bakanlığı tarafından verilen K1 Yetki Belgesinin aslı veya noter onaylı sureti ihale dosyasında ibraz edilecektir…” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan incelemede, başvuruya konu hususun İhale İlanı ve İdari Şartnamede sadece K1 yetki belgesi istenilmesinin ihaleye katılımı daralttığı iddiası olduğu, 23.09.2020 tarihli ve 2020/UH.II-1576 sayılı Kurul kararında başvuruya konu hususa benzer nitelikte itirazen şikayet başvurusu için 07.09.2020 tarihli ve 13325 sayılı Kurum yazısı ile Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü’nden görüş alındığı tespit edilmiştir.

Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü’nün 14.09.2020 tarihli ve E.50863 sayılı bahse konu yazısında “… Bilindiği üzere, 4925 sayılı Karayolu Taşıma Yönetmeliğine göre; taşımacılık işi ile iştigal eden her firmanın, faaliyet alanına göre yetki belgesi alması ve operasyonlarında kullandığı her bir taşıtı (özmal veya sözleşmeli), yetki belgesi eki taşıt belgesine ilave ettirilerek taşıt kartını alması; ülkedeki taşıma düzeninin sağlanması, taşımada kullanılan taşıtların tespiti ve takibi, yapılan taşımalarda ülke ekonomisine maksimum verimin sağlanması ile 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanununun amacı çerçevesinde bir zorunluluk olup, kapsam dışı bırakılan taşımalar, anılan Yönetmeliğin 2 nci maddesinde açıkça belirtilmiştir.

Bununla birlikte, Karayolu Taşıma Yönetmeliği çerçevesinde, adlarına yetki belgesi düzenlenmiş firmaların, almış oldukları yetki belgelerinin faaliyetlerine uygun olması anılan Yönetmeliğin 5 inci maddesi gereği zorunludur.

Yukarıda belirtilen açıklamalar çerçevesinde, Kamu Kurum ve Kuruluşlarının düzenlemiş olduğu taşıma ihalelerinde, ihaleye iştirak edecek firmalardan; ihaleye konu taşıma faaliyetinin niteliği, mahiyeti, büyüklüğü (taşıması yapılacak eşyanın ağırlığı) ve gerekli taşıt sayısı göz önünde bulundurularak, Karayolu Taşıma Kanunu ve Karayolu Taşıma Yönetmeliği çerçevesinde düzenlenen C2, K1, L1, L2, M1, M2, N1, N2, P1, P2 yetki belgelerinden, uygun türdeki yetki belgesinin istenilmesi gerekmektedir.

Bununla birlikte, Karayolu Taşıma Yönetmeliği çerçevesinde düzenlenen yetki belgelerinin kapsamları ve faaliyet gösterebilecekleri alanlar da dikkate alınarak;

* C2 yetki belgesine sahip firmaların K1,

* L1 veya L2 yetki belgesine sahip firmaların C2, K1, N1 veya N2,

* M1 veya M2 yetki belgesine sahip firmaların P1 veya P2,

* N1 veya N2 yetki belgesine sahip firmaların C2 veya K1,

yetki belgesi kapsamında da faaliyet gösterebileceklerinin (uluslararası taşımalar sadece C2, L2 ve M2 yetki belgesi ile yapılabilmektedir) göz önünde bulundurulması gerekmektedir.

Bu itibarla; …taşıma ihalesine ilişkin hazırlanan İdari Şartname’de belirtilen taşıtların, yapılacak taşımanın niteliği göz önünde bulundurularak, uygun olan bir yetki belgesi eki taşıt belgesinde kayıtlı bulunmaları gerekmekle birlikte, söz konusu ihalenin, sadece K türü (K1) yetki belgesi düzenlenmiş firmalarla sınırlandırılmasının uygun olmayacağı mütalaa edilmektedir.” ifadelerine yer verildiği görülmüş olup, söz konusu yazı çerçevesinde temizlik hizmet araçlarının çalıştırılması, kiralanması işi kapsamında yapılan ihalelerde sadece K türü (K1) yetki belgesinin istenilmesinin ihaleye katılımı daraltıcı nitelikte olduğu anlaşılmıştır.

Bu kapsamda, şikâyete konu ihalenin çevre temizliği işi için araç ve iş makinesi kirama işi olduğu, yukarıda yer verilen yazı doğrultusunda, söz konusu ihalede sadece (K1) yetki belgesinin istenilmesinin ihaleye katılımı azalttığı, 22.10.2020 tarihli ihale komisyonu kararına göre ihaleye teklif veren 4 istekliden 2 tanesinin K1 yetki belgesi sunmadığı için değerlendirme dışı bırakıldığı hususu da dikkate alındığında, söz konusu durumun ihale dokümanında yer alan bahse konu düzenlemeden etkilendiği, dolayısıyla ihale dokümanında yapılan bahse konu düzenlemenin ihaleye katılımı daraltıcı nitelikte olduğu ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.