“İçtihat Metni” MAHKEMESİ:Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi DAVA TÜRÜ: ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı ve davalılar vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü: Y A R G I T A Y K A R A R I Davacı isteminin özeti: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; … Başkanlığına ait … Devlet Hastanesi işinin yüklenicisi/taşeronu olan … İnşaat Ltd. Şti. Bünyesinde 2010-2015 döneminde şantiye şefi olarak çalıştığını, iş akdinin haklı neden olmaksızın feshedildiğini ileri sürerek, kıdem ve ihbar tazminatı ile bir kısım işçilik ücret alacaklarının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı cevabının özeti: Davalı … Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının iddialarının yerinde olmadığını, alacak talep edemeyeceğini beyanla, davanın reddini istemiştir. Davalı … vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı idarenin asıl işveren sıfatı bulunmadığından davanın davalı idare yönünden husumet yokluğundan reddi gerektiğini savunmuştur. Mahkeme kararının özeti: Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Temyiz: Karar süresi içinde tüm davacı ve davalılar vekillerince temyiz edilmiştir. Gerekçe: Davalı …. Ltd. Şti. temyizi yönünden;  6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu geçici 3. madde 1. Fıkrasına göre; “Bölge Adliye Mahkemelerinin, 26/9/2004 tarihli ve 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunun geçici 2. maddesi uyarınca Resmî Gazete’de ilan edilecek göreve başlama tarihine kadar, mülga 1086 sayılı Kanunun temyize ilişkin yürürlükteki hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.” 2. Fıkrasına göre; Bölge adliye mahkemelerinin göreve başlama tarihinden önce aleyhine temyiz yoluna başvurulmuş olan kararlar hakkında, kesinleşinceye kadar mülga 1086 sayılı Kanun’un 26/09/2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki 427 ilâ 454 üncü madde hükümlerinin uygulanmasına devam olunur. Yine geçici 1. Madde 2. Fıkrasına göre; “Bu Kanunun, senetle ispat, istinaf ve temyiz ile temyizde duruşma yapılmasına ilişkin parasal sınırlarla ilgili hükümleri Kanunun yürürlüğe girmesinden önceki tarihte açılmış olan dava ve işlerde uygulanmaz.”5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 5. maddesine göre iş mahkemesinden verilen kararlar tefhim ve tebliğ tarihinden itibaren 8 gün içinde temyiz olunabilir. Bu süre içinde temyiz dilekçesinin hakime havale edildikten sonra temyiz defterine kaydının yaptırılması ve harcının yatırılması gerekir. Temyiz süresi içinde temyiz dilekçesi temyiz defterine kaydedilmiş, ancak harç yatırılmamış ise, harç ve temyiz giderlerinin yatırılması için ilgili tarafa Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 432. madde yollaması ile aynı yasanın 426/D maddesi gereğince işlem yapılması ve 7 günlük kesin süre verilmesi gerekir. 8 günlük süre içinde temyiz edilmeyen (HUMK.432-426/F), temyiz defterine kaydı yapılmayan (HUMK. 432-426/C) veya verilen kesin süre içinde temyiz harç ve gideri yatırılmayan (HUMK. 432-426/D) kararlar kesinleşmiş olur. Mahkemece temyiz harcının yatırılmak üzere usulüne uygun düzenlenmiş muhtıranın davalı …. Ltd. Şti. vekiline 05.03.2019 tarihinde tebliğine rağmen, yedi günlük kesin süre içerisinde eksik harcı yatırmadığı anlaşıldığından, 6100 sayılı Kanun’un geçici 3. maddesi uyarınca uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 432. madde yollaması ile aynı Kanun’un 434/3. maddesi gereğince davalı …. Ltd. Şti vekilinin temyiz talebinin REDDİNE, Davacının ve Davalı Toplu Konut İdaresi Başkanlığının temyizi yönünden;

  1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerye kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davacının vekilinin tüm, davalı Toplu Konut İdaresi vekilinin ise aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

 2-Taraflar arasında davalı …’nin dava konusu alacaklardan sorumluluğu olup olmadığı noktasında uyuşmazlık bulunmaktadır.4857 sayılı İş Kanunu’nun 36. maddesinde, “Genel ve katma bütçeli dairelerle mahalli idareler veya kamu iktisadi teşebbüsleri yahut özel kanuna veya özel kanunla verilmi ş yetkiye dayanılarak kurulan banka ve kuruluşlar; asıl işverenler müteahhide verdikleri her türlü bina, köprü, hat ve yol inşası gibi yapım ve onarım işlerinde çalışan işçilerden müteahhit veya taşeronlarca ücretleri ödenmeyenlerin bulunup bulunmadığının kontrolü, ya da ücreti ödenmeyen işçinin başvurusu üzerine, ücretleri ödenmeyen varsa müteahhitten veya taşeronlardan istenecek bordrolara göre bu ücretleri bunların hakedişlerinden öderler” şeklinde kurala yer verilmiştir. Bu düzenlemeye göre ihale makamı, işçi ücretlerinin ödenip ödenmediğini kontrol etmek durumundadır.

 Yapılacak olan kontrol ya da işçinin başvurusu üzerine ödenmeyen ücretlerin bulunduğunun tespit edilmesi halinde, belli şartlarla ihale makamının sorumluluğu söz konusu olur. İhale makamının yapmış olduğu ilan üzerine işçilerin başvuruda bulunmamış olmaları, kamu kurumunun anılan madde kapsamındaki sorumluluğunu ortadan kaldırmayacaktır.

 Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise işçilerin her hak ediş dönemi için olan ücret alacaklarının üç aylık tutarından fazlası hakkında adı geçen idarelere herhangi bir sorumluluk düşmeyeceği öngörülmüştür.

 Maddede sözü edilen ücret her hak ediş dönemi için “son üç aylık temel ücret” olarak değerlendirilmelidir. Yine ihale makamının ihbar ve kıdem tazminatı ile kullandırılmayan izinler sebebiyle herhangi bir sorumluluğu söz konusu değildir.İhale makamı olan kamu kurumunun, her hak ediş dönemine ilişkin son üç aylık ücretten sorumluluğu, kanundan doğan bir sorumluluktur.

Çünkü; Toplu Konut İdaresi ihale suretiyle işverdiği diğer davalının işçilerine ücretlerini ödeyip ödemediğini ve yapılan ödemeleri gösteren ücret bordroları örneklerini muhafaza etmek zorundadır.  Somut uyuşmazlıkta, hastane inşaatı yapım işinin ihale ile davalılardan Kart İnşaat Dek. Ltd. Şti’ye verildiği, inşaat işinin bütün olarak anahtar teslimi şeklinde ihale edildiği anlaşılmaktadır. İşin bu şekilde anahtar teslimi, götürü bedel usulü ile ihalesi halinde ise taşeron ile ihale makamı arasında asılalt işveren ilişkisi ve buna dayalı sorumluluk oluşmayacaktır. Dolayısıyla davalılardan … ile diğer davalı arasında asıl alt işveren ilişkisi bulunmamaktadır. Dosya kapsamından … ‘nin ihale makamı olduğu anlaşıldığından sorumluluğu 4857 sayılı Kanun’un 36. maddesi uyarınca değerlendirilmeli, her hak ediş döneminde işçi ücret alacağının son üç aylık kısmını aşmamak üzere belirlenmeli, sonucuna göre ücret alacağı hakkında karar verilmelidir. Bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile davalı …’nin, tüm alacaklardan her dönem için sorumlu tutulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir. Sonuç:Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,02.04.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

The post Asıl işverenin alt işveren tarafından ödenmeyen işçi ücretlerindeki sorumluluğu işçilerin son üç aylık ücretleri üzerinden mi, yoksa her hak ediş dönemi için son üç aylık temel ücret üzerinden mi dikkate alınır? first appeared on İhale Hukuku, İhale Danışmanı, Sözleşme Hukuku - Kamu Rehberi.

“İçtihat Metni” MAHKEMESİ:İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ: ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti: Davacı, davalı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü’ne ait iş yerinde alt işveren nezdinde çalışmakta iken şantiyenin kapanması, işin bitmesi nedeniyle haksız olarak işten çıkarıldığını iddia ederek bir kısım işçilik alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.  Davalı Cevabının Özeti: Davalı DSİ, davacının kendi nezdinde değil işi ihale ettikleri firmada çalıştığını bu nedenle davacının işçilik alacaklarından sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.  Davalı Şirket vekili, davacının ödenmemiş alacağı olmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir. Mahkeme Kararının Özeti: Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, kısmen kabulüne ve davalıların müştereken ve müteselsilen sorumluluğuna karar verilmiştir. Temyiz: Kararı davacı ve davalılar tarafından temyiz edilmiştir. Gerekçe: 1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacı ve davalı şirketin tüm, davalı DSİ genel müdürlüğünün aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir. 2-İhale makamının işçilik alacaklarından sorumluluğu konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

 4857 sayılı İş Kanununun 36. maddesinde, “Genel ve katma bütçeli dairelerle mahalli idareler veya kamu iktisadi teşebbüsleri yahut özel kanuna veya özel kanunla verilmiş yetkiye dayanılarak kurulan banka ve kuruluşlar; asıl işverenler müteahhide verdikleri her türlü bina, köprü, hat ve yol inşası gibi yapım ve onarım işlerinde çalışan işçilerden müteahhit veya taşeronlarca ücretleri ödenmeyenlerin bulunup bulunmadığının kontrolü, ya da ücreti ödenmeyen işçinin başvurusu üzerine, ücretleri ödenmeyen varsa müteahhitten veya taşeronlardan istenecek bordrolara göre bu ücretleri bunların hakedişlerinden öderler” şeklinde kurala yer verilmiştir. Bu düzenlemeye göre ihale makamı, işçi ücretlerinin ödenip ödenmediğini kontrol etmek durumundadır. Yapılacak olan kontrol ya da işçinin başvurusu üzerine ödenmeyen ücretlerin bulunduğunun tespit edilmesi halinde, belli şartlarla ihale makamının sorumluluğu söz konusu olur. İhale makamının yapmış olduğu ilan üzerine işçilerin başvuruda bulunmamış olmaları, kamu kurumunun anılan madde kapsamındaki sorumluluğunu ortadan kaldırmayacaktır.

 Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise, işçilerin her hak ediş dönemi için olan ücret alacaklarının üç aylık tutarından fazlası hakkında adı geçen idarelere herhangi bir sorumluluk düşmeyeceği öngörülmüştür. Maddede sözü edilen ücret her hak ediş dönemi için “son üç aylık temel ücret” olarak değerlendirilmelidir. Yine ihale makamının kıdem ve ihbar tazminatı ile kullandırılmayan izinler sebebiyle herhangi bir sorumluluğu söz konusu değildir.  İhale makamı olan kamu kurumunun, her hak ediş dönemine ilişkin son üç aylık ücretten sorumluluğu, Yasadan doğan bir sorumluluktur. İşverenle ihale makamının birlikte dava edilmesi durumunda, müştereken müteselsilen sorumluluğa dair karar verilmelidir. İhale makamının tek başına dava edildiği durumlarda, işçinin mükerrer yararlanmasını önlemek için işverence sözü edilen ücretlerin ödenip ödenmediği araştırılmalıdır. 

Yargıtay’ın kararlılık kazanmış olan uygulamasına göre, anahtar teslimi suretiyle ihale edilen işlerde, kamu makamlarının fazla çalışma, hafta tatili ile bayram ve genel tatili alacakları yönlerinden sorumluluğu bulunmamaktadır (Yargıtay 9.H.D. 19.1.2010 gün 2009/12074 E, 2010/378 K.).  Dosya içeriğindeki bilgi ve belgeler ile tanık beyanlarına göre; davalı D.S.İ. Genel Müdürlüğü ile davalı … İnş Tur. ve Tic San Ltd Şti arasındaki ilişki gereğince, D.S.İ. Genel Müdürlüğü’nün … Çayı Yatağındaki … Kaynaklarından kapte edilerek alınacak suyun … ilçe merkezine iletilmesi için gerekli içme Suyu tesislerinin inşaatı işlerini, davalı şirkete ihale suretiyle yaptırdığı anlaşılmaktadır. 6200 sayılı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün Teşkilat Ve Görevleri Hakkında Kanun’un Vazife ve salahiyetle başlıklı ikinci maddesinde “fıkralarda yazılı işlerin her türlü etüd ve projelerini yapmak veya yaptırmak” işlemleri sayılmaktadır. İhale edilen işin anahtar teslimi verilen bir inşaat yapımına ilişkin olduğu ve ilgili kanunun da söz konusu işlemlerin yaptırılmasına da müsaade ettiği dikkate alındığında davalı D.S.İ. Genel Müdürlüğü’nün sorumluluğunun İş Kanunu’nun 36. maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerekir. Böyle olunca davalı D.S.İ. Genel Müdürlüğü’nün sorumluluğu 4857 sayılı İş Kanununun 36. maddesi uyarınca her hak ediş dönemde ücret alacağının son üç aylık kısmını aşmamak üzere belirlenmeli ve sonucuna göre ücret alacağı hakkında karar verilmelidir.  Sonuç: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, bozma sebebine göre sair yönlerin incelenmesine şimdilik yer olmadığına, 04.06.2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

The post Anahtar teslimi suretiyle ihale edilen işlerde, asıl işverenin ihale konusu iş kapsamında çalıştırılan işçilerin fazla çalışma, hafta tatili ile bayram ve genel tatili alacakları yönlerinden sorumluluğu var mıdır? first appeared on İhale Hukuku, İhale Danışmanı, Sözleşme Hukuku - Kamu Rehberi.

“Bu açıklamalar ışığında, iş hukukunda işyeri devrinin işçilik alacaklarına etkileri üzerinde ayrıca durulmalıdır. İşyeri devri halinde kıdem tazminatı bakımından devreden işveren kendi dönemi ve devir tarihindeki son ücreti ile sınırlı olmak üzere sorumludur. 1475 sayılı Yasanın 14 üncü maddesinin ikinci fıkrasında, devreden işverenin sorumluluğu bakımından bir süre öngörülmediğinden, 4857 sayılı Yasanın 6 ncı maddesinde sözü edilen devreden işveren için öngörülen iki yıllık süre sınırlaması, kıdem tazminatı bakımından söz konusu olmaz. O halde kıdem tazminatı işyeri devri öncesi ve sonrasında geçen sürenin tamamı için hesaplanmalı, ancak devreden işveren veya işverenler bakımından kendi dönemleri ve devir tarihindeki ücret ile sınırlı sorumluluk belirlenmelidir.

Feshe bağlı diğer haklar olan ihbar tazminatı ve kullanılmayan izin ücretlerinden son işveren sorumlu olup, devreden işverenin bu işçilik alacaklarından herhangi bir sorumluluğu bulunmamaktadır.

İşyerinin devredildiği tarihe kadar doğmuş bulunan ücret, fazla çalışma, hafta tatili çalışması, bayram ve genel tatil ücretlerinden 4857 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi uyarınca devreden işveren ile devralan işveren müştereken müteselsilen sorumlu olup, devreden açısından bu süre devir tarihinden itibaren iki yıl süreyle sınırlıdır. Devir tarihinden sonraki çalışmalar sebebiyle doğan sözü edilen işçilik alacakları sebebiyle devreden işverenin sorumluluğunun olmadığı açıktır. Bu bakımdan devirden sonraya ait ücret, fazla çalışma, hafta tatili çalışması, bayram ve genel tatil ücreti gibi işçilik alacaklarından devralan işveren tek başına sorumlu olacaktır.

Somut uyuşmazlıkta kıdem tazminatı bakımından davalılardan son alt işveren ile asıl işveren tamamından, devreden önceki alt işveren olan temyiz eden işverenler ……………………… İnşaat Taahhüt Ticaret Limited Şirketi, Tamer Endüstriyel Proje ve Uygulama Ticaret Limited Şirketlerinin kendi çalıştırdıkları süre ve devir tarihindeki son ücret seviyesi ile sorumlu olduğu kabul edilmeli gerekirse bu yönde ek hesap raporu alınarak karar verilmelidir. Mahkemece kıdem tazminatının devreden alt işverenlerin devirden sonraki hizmet süresinden sorumlu olacak şekilde kabulü hatalıdır.” şeklinde hüküm kurulmuştur.

Ayrıca Sosyal Hizmetler Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair 7166 sayılı Kanun 22 Şubat 2019 tarihli ve 30694 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. Anılan Kanunun 11.maddesiyle 4857 sayılı İş Kanunun 112.  maddesine beşinci fıkrasından sonra gelmek üzere, “4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilere, 11/9/2014 tarihinden sonra imzalanan ihale sözleşmeleri kapsamında, kamu kurum ve kuruluşlarına ait işyerlerinde 11/9/2014 tarihinden sonra geçen süreye ilişkin olarak kamu kurum ve kuruluşları tarafından yapılan kıdem tazminatı ödemeleri için sözleşmesinde kıdem tazminatı ödemesinden ötürü alt işverene rücu edileceğine dair açık bir hükme yer verilmemişse alt işverenlere rücu edilmez.”

The post Alt İşverenlerin İşçileri Kendi Çalıştırdıkları Süre Ve Devir Tarihindeki Son Ücret Seviyesi İle Sorumludur. first appeared on İhale Hukuku, İhale Danışmanı, Sözleşme Hukuku - Kamu Rehberi.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı yüklenici vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

Davalı yüklenici vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; taraflar arasında düzenlenen 30.12.2011 tarihli sözleşme ile hastane ve eki binaların genel temizlik işinin yapımı kararlaştırılmıştır. Davacı iş sahibi, davalı yüklenicidir. Davacı iş sahibi vekili dava dilekçesinde, davalı işçileri…. ve ….nun müvekkili ve davalı aleyhine kıdem tazminatlarının tahsili talebi ile açtıkları davaların işçiler lehine sonuçlandığını, bu kararlara istinaden başlatılan icra takipleri sonucu 12.02.2014 tarihinde toplam 27.516,40 TL ödemenin müvekkili tarafından yapıldığını, kıdem tazminatı ödeme yükümlülüğünün ise sözleşme ve ekleri gereği davalı yükleniciye ait olduğunu ileri sürerek, 27.516,40 TL’nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı yüklenici vekili ise, davacının gerçek işveren olarak kıdem tazminatını ödemekle yükümlü olduğunu, aksinin kabulü halinde müvekkilinin sorumluluğunun işçilerin müvekkili nezdinde çalışma süreleri ile sınırlı olduğunun kabul edilmesi gerektiğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece, davalı yüklenicinin son işveren olarak kıdem tazminatı alacağından sorumlu olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne, 27.516,40 TL’nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, işçiye ödenen bu tazminattan hangi tarafın veya tarafların ne oranda sorumlu olduklarına ilişkindir. Taraflar arasında akdedilen sözleşme hükümlerine göre işçiye ödenecek olan tazminatlardan davalı yüklenicinin sorumlu olduğu anlaşılmaktadır. Ancak yüklenicinin, işçileri çalıştırdığı kendi dönemi ile sınırlı olarak sorumlu olduğunun kabulü gerekmektedir. Mahkemece yapılacak iş; işçilerin davalı yüklenici şirkette çalıştıkları dönemle sınırlı olarak yüklenicinin sorumluluğunu kabul etmek ve görüşüne başvurulan hesap bilirkişisinin hazırladığı 06.03.2015 tarihli bilirkişi raporunda işçilerin davalı şirkette çalıştığı dönem için hesaplanan toplam 2.451,41 TL bakımından davanın kısmen kabulüne karar vermekten ibaret olmalıdır.”

Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 26.10.2016 tarih ve 2016/3560 E.,  2016/4382 K. nolu kararı.

The post Alt İşveren Olan Yüklenicilerin Sorumluluğunun İşçiyi Çalıştırdığı Kendi Dönemi İle Sınırlıdır first appeared on İhale Hukuku, İhale Danışmanı, Sözleşme Hukuku - Kamu Rehberi.

Davadan feragat bir maddi hukuk işlemi olduğundan, diğer davalılara etkisi sorunu üzerinde durulması gereklidir. Gerek mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 145. maddesi, gerekse yürürlükteki 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 166. maddesi uyarınca, müteselsil borçlulardan birinin ifa ya da takas yoluyla, kısmen veya tamamen borçtan kurtulması halinde, diğer müteselsil borçlular da alacaklıya karşı bu oranda borçtan kurtulurlar. Müteselsil borçlulardan birinin alacaklıyı tatmin etmeksizin borçtan kurtulması durumunda ise, diğer borçluların borcu kural olarak devam etmekle birlikte, durumun veya borcun niteliğinin elverdiği ölçüde, diğer borçlular bu borçtan kurtulmadan yararlanabilirler. Mülga 818 sayılı Kanun’un 147/2. maddesi ve 6098 sayılı Kanun’un 168/2. maddesi uyarınca da, alacaklının müteselsil borçlulardan birinin durumunu diğerleri zararına iyileştirdiği takdirde, bunun neticelerine katlanacağı düzenlenmiştir.

Kaldı ki, asıl işveren ve alt işverenin davaları birbirinden bağımsızdır. Aynı davada birlikte davalı bile gösterilseler, aralarında ihtiyarî dava arkadaşlığı bulunduğu için iddia ve savunmalarını birbirinden bağımsız olarak ileri sürerler.

“Davacı, davalı taraftaki ihtiyarî dava arkadaşlarından (davalılardan) biri hakkındaki davasından feragat edebilir. Bu feragat, diğer ihtiyarî dava arkadaşları (davalılar) hakkındaki davayı etkilemez; onlara karşı davaya devam edilir. Buna karşılık, davacının davalı taraftaki mecburî dava arkadaşlarından (davalılardan) biri hakkında davadan feragat etmesi, diğer mecburî dava arkadaşlarını (davalıları) da etkiler. Yani bu halde mahkeme, davacının (bütün davalılar hakkında) feragat nedeniyle reddine karar verir”. (Kuru, B: Hukuk Muhakemeleri Usulü, s.3582-3583)

Yapılan açıklamalar ışığında varılan neticede, eldeki uyuşmazlıkta davacı asilin davalılardan asıl işveren hakkındaki davadan feragati, diğer davalı alt işverene sirayet etmeyeceğinden bu davalı yönünden davaya devam edilerek bir sonuca bağlanması gerekirken, her iki davalı hakkındaki davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

The post Davacı asilin davalılardan asıl işveren hakkındaki davadan feragati, diğer davalı alt işverene sirayet etmez. first appeared on İhale Hukuku, İhale Danışmanı, Sözleşme Hukuku - Kamu Rehberi.

* İŞÇİLERE ÖDENEN ALACAKLARIN ALT İŞVERENDEN RÜCUEN TAHSİLİ ( Müteselsilen Sorumlu Olan Borçlular Arasındaki İç İlişkide Bu Konudaki Sorumluluğun Tamamen Borçlulardan Birine Ait Olacağı Yönünde Bir Sözleşme Yapılmış İse Tarafların Serbest İradeleri İle Düzenlemiş Oldukları Sözleşme Hükümlerinin Kendilerini Bağlayacağı )

* ASIL İŞVEREN-ALT İŞVERENİN TAZMİNAT SORUMLULUĞU ( Asıl İşverenin Alt İşverenin İşçilerine Karşı O İşyeri İle İlgili Olarak İş Kanunundan Kaynaklanan Yükümlülükler Nedeniyle Müteselsilen Sorumlu Olduğu/Bu Düzenlemenin İşçi Alacağının Güvence Altına Alınması Amacıyla Yapıldığı ve Sadece İşçilere Karşı Bir Sorumluluk Olduğu – Asıl ve Alt İşveren Arasındaki İlişkide İse Borçlar Kanunu ve Sözleşme Hukuku Esas Alınacağından Uyuşmazlığın Taraflar Arasındaki Sözleşme Hükümlerine Göre Çözümleneceği )

* SÖZLEŞME İLE İŞÇİLERİN BÜTÜN HAKLARININ YÜKLENİCİYE AİT OLDUĞUNUN DÜZENLENMESİ ( İş Hukukuna Göre Müteselsilen Sorumlu Olan Borçlular Arasındaki İç İlişkide Bu Konudaki Sorumluluğun Tamamen Borçlulardan Birine Ait Olacağı Yönünde Bir Sözleşme Yapılmış İse Tarafların Serbest İradeleri İle Düzenlemiş Oldukları Sözleşme Hükümleri Kendilerini Bağlayacağı – Asıl İşverenin Sözleşme Hükümlerine Göre Miktarın Yarısını Değil Tamamını Davalıdan Rücuen Tahsilini Talep Edebileceği )

4857/m.2/6

6098/m.167

ÖZET : Dava, asıl işveren olan davacının, davalı şirket tarafından çalıştırılan işçilerin açmış olduğu davalar sonrasında ödemek zorunda kaldığı miktarın rücuen tahsili istemine ilişkindir. Taraflar arasında imzalanmış olan sözleşmede “yüklenici çalışanlarının doğabilecek her türlü tazminat hakları yükleniciye aittir” hükmü getirilmiş olup, sözleşmenin eki niteliğindeki Teknik Şartnamenin 6/2. maddesinde “İşten çıkarma yüklenici tarafından yapılacaktır. İşçilerin bütün hakları yükleniciye aittir” hükmü bulunmaktadır. Tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacağından, davacı asıl işveren olarak miktarın yarısını değil, tamamını davalıdan rücuen tahsilini talep edebileceğinin kabulü gerekir. O halde, mahkemece, Sözleşmenin 6/2. maddesi gözetilerek işçilere ödenen miktarın tamamından davalının sorumlu olduğu kabul edilerek hasıl olacak sonucua göre bir karar verilmesi gerekir.

DAVA : Taraflar arasındaki rücuen tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraflar avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü:

KARAR : Davacı, … Eğitim ve Araştırma Hastanesi bünyesinde alt iş veren olan davalı şirket çalışanı işçilerin bağlı olduğu sendika ile davalı şirket arasında iş yerinde çalışan üyeler adına Yüksek Hakem Kurulu’nun 02.11.2011 tarihli kararı ile 01/05/2011 tarihinden geçerli olmak üzere 20 aylık toplu iş sözleşmesinin karar bağlandığını, söz konusu toplu iş sözleşmesinden kaynaklı ücret zammı farkı alacağı, yakacak yadımı, bayram yardımı, ikramiye alacağı, gece zammı, ulusal bayram ve genel tatil ücreti ve evlenme yardımının bankalarca uygulanan en yüksek işletme kredisi faizi ile birlikte ödenmesi talebiyle Sağlık Bakanlığı aleyhine 96 işçi tarafından açılan davalar sonucunda kesin olarak verilen kararlar ile hükmedilen alacakların Bakanlıkça ödendiğini, davalı ile imzalanan sözleşme uyarınca tüm sorumluluğun davalıya ait olduğunu ileri sürerek toplam 233.108,99 TL alacağın ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari faizi ile davalıdan tahsilini istemiştir.

Davalı, cevap vermemiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüyle 116.554,49 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya dair talebin reddine karar verilmiş; hüküm taraflarca temyiz edilmiştir.

1-)Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-)Dava, asıl işveren olan davacının, davalı şirket tarafından çalıştırılan işçilerin açmış olduğu davalar sonrasında ödemek zorunda kaldığı miktarın rücuen tahsili istemine ilişkindir.

4857 Sayılı İş Kanununun 2/6. maddesinde, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine dair yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.” hükmü bulunmaktadır.

Dava konusu olayda da davacı ile davalı arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunu’ndan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle, alt işverenle birlikte müteselsilen sorumludur. Burada Kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müseselsilen sorumludurlar. Bu düzenleme, işçi alacağının güvence altına alınması amacıyla yapılmış olup, sadece işçilere karşı bir sorumluluktur. Asıl ve alt işveren arasındaki ilişkide ise iş hukuku değil, Borçlar Kanunu ve sözleşme hukuku esas alınacağından, uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gereklidir.

Alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olan borçlular, kendi aralarındaki iç ilişkide, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda bir anlaşma yapabilirler. Nitekim 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 167. (Mülga Borçlar Kanunu’nun 146.) maddesinde düzenlenen, “Aksi karalaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar. Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır.” şeklindeki hükümde de, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları, ancak bunun aksinin kararlaştırılabileceği de açıkça belirtilmiştir.

İşte müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki iç ilişkide, bu konudaki sorumluluğun tamamen borçlulardan birine ait olacağı yönünde bir sözleşme yapılmış ise, tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacağından, dış ilişkide kanundan doğan teselsül gereğince borcu … olan müteselsil borçlunun, ödediği miktarın iç ilişkide borcun nihai yükümlüsü olan borçludan rücuen tahsilini talep edebileceği kabul edilmelidir.

Bu açıklamalardan sonra somut olaya bakıldığında; taraflar arasında imzalanmış olan sözleşmenin 36.1.1. maddesinde “yüklenici çalışanlarının doğabilecek her türlü tazminat hakları yükleniciye aittir” hükmü getirilmiş olup, sözleşmenin eki niteliğindeki Teknik Şartnamenin 6/2. maddesinde “İşten çıkarma yüklenici tarafından yapılacaktır. İşçilerin bütün hakları yükleniciye aittir” hükmü bulunmaktadır. Tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacağından, davacı asıl işveren olarak … olduğu miktarın yarısını değil, tamamını davalıdan rücuen tahsilini talep edebileceğinin kabulü gerekir. O halde, mahkemece, Sözleşmenin 6/2. maddesi gözetilerek işçilere ödenen miktarın tamamından davalının sorumlu olduğu kabul edilerek hasıl olacak sonucua göre bir karar verilmesi gerekirken, aksine düşünce ile yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

SONUÇ : Yukarıda (1) no’lu bent gereğince davalının temyiz itirazlarının reddine, (2) no’lu bentte açıklanan sebeplerle temyiz edilen hükmün davacı yararına BOZULMASINA, aşağıda dökümü yazılı 5.971,33 TL kalan harcın davalıdan alınmasına, HUMK’nun 440/I maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 17.05.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

The post Tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacağı(Kıdem Tazminatından Sorumluluk) first appeared on İhale Hukuku, İhale Danışmanı, Sözleşme Hukuku - Kamu Rehberi.